Ρεπορτάζ: Μαύρα Σαραντοπούλου
Αγγελική Μπουρσινού
Σίγουρα βιώνουμε ένα καλοκαίρι διαφορετικό. Ένα καλοκαίρι με άλλα δεδομένα μέσα στη ζωή μας και στην καθημερινότητά μας. Η πανδημία του κορονοϊού, το lockdown της επιχειρηματικής δραστηριότητας, οι απαγορεύσεις σε μετακινήσεις από το εξωτερικό, σε συνδυασμό με τους χαμηλούς μισθούς, την ανεργία και τους πεσμένους τζίρους των καταστημάτων, συνθέτουν μία απογοητευτική εικόνα για τη χώρα μας.
Η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη στα νησιά μας. Οι πληροφορίες μας αναφέρουν πως κοντά στο 60% των επιχειρήσεων στον τουρισμό, φέτος δεν θα ανοίξουν. «Δεν χτυπά τηλέφωνο», μας λέει χαρακτηριστικά επιχειρηματίας σε ένα μικρό νησί του Βορείου Αιγαίου. Τα λειτουργικά έξοδα είναι ασήκωτα, εάν αναλογιστεί κανείς πως πέρυσι σαν σήμερα στα σοκάκια των νησιών μας, οι φωνές των τουριστών έδιναν ζωή στην ελληνική επαρχία.
Μιλήσαμε με ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε μικρά νησιά του Αιγαίου. Στο ρεπορτάζ μας καταγράφεται με γλαφυρότητα η κατάσταση, στην πραγματική της διάσταση.
Σταμάτης Κωβαίος: Πρόεδρος Σχοινούσας «Όσοι φεύγουν τόσοι θα έρχονται»
«Η φετινή κατάσταση του τουρισμού στο νησί μας έχει ως εξης:
Από την έναρξη της τουριστικής σεζόν το 20% των καταστημάτων της μαζικής εστίασης δεν άνοιξε κ δεν προβλέπεται να λειτουργήσουν μέχρι το τέλος της σεζόν. Παρόμοια κατάσταση επικρατεί κ στον τομέα της φιλοξενίας. Από τις 330 κλίνες που διαθέτει η Σχοινούσα ένα 10% δεν θα λειτουργήσει φέτος, τόσο για την μειωμένη ζήτηση Αλλά κ επειδή το κόστος λειτουργίας ξεπερνάει το κέρδος των επιχειρήσεων.
Μειωμένη είναι επίσης η προσέλευση κ παραμονή των σκαφών, ιδιωτικών κ μισθωμένων, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο την τοπική οικονομία.
Το διάστημα Μαΐου- Ιουνίου το νησί δεν είχε καθόλου ξένο τουρισμό κ υπολειτουργούσαν σχεδόν όλα. Μετά το άνοιγμα των συνόρων στο νησί φτάσανε τουρίστες κυρίως από την Ιταλία οι οποίοι επισκέπτονται την Σχοινούσα κάθε χρόνο.
Η πτώση των εισιτηρίων άγγιξε το 60% το ίδιο διάστημα, ενώ από τις πληροφορίες που έχω από το το πρακτορείο των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων κ ο Αύγουστος έχει μειωμένη κινητικότητα. Όσοι φεύγουν τόσοι θα έρχονται δηλαδή.
Φώτης Μάγγος- δήμαρχος Λειψών: Στους Λειψούς ο Τουρισμός αποτελεί «οξυγόνο»
«Στους Λειψούς ο Τουρισμός αποτελεί «οξυγόνο» για τους 800 κατοίκους και τις περισσότερες αναλογικά γεννήσεις πανελληνίως! Οι επαγγελματίες και η Δημοτική Αρχή εργάζονται με αμείωτο ρυθμό, ώστε να είναι έτοιμοι σε όλα τα επίπεδα. Το προσωπικό του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου έχει λάβει την απαιτούμενη κατάρτιση ενώ με την ενεργή στήριξη του Δήμου που συνεργάζεται όλο αυτό το διάστημα με τις αρμόδιες αρχές, ο προορισμός έχει θωρακιστεί, στο βαθμό που είναι εφικτό, σε επίπεδο υγειονομικής ετοιμότητας.
Είναι σημαντικό πως εκ φύσεως το νησί αυτό δεν υπήρξε άλλωστε ποτέ πόλος έλξης του μαζικού τουρισμού και κατ’ έπεκτση οι όροι «μαζικές συγκεντρώσεις» και «συνωστισμοί» είναι λέξεις άγνωστες στην καθημερινότητα των Λειψών!
Κανείς δεν αμφισβητεί όμως πως οι φετινές συνθήκες πηγαίνουν πίσω τους στόχους του Τουριστικού κλάδου των Λειψών που χάρη και στις πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών από τη Δημοτική Αρχή, απολάμβαναν συνεχείς ετήσιες ανόδους της επισκεψιμότητας των τουριστών από Ελλάδα και εξωτερικό.
Ωστόσο στους Λειψούς δεν καταθέτουν τα «όπλα». Όπως άλλωστε τόνισε χαρακτηριστικά και η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κυρία Κατερίνα Σακελλαροπούλου σε πρόσφατη επίσκεψη της στο νησί, οι Λειψώτες έχουν μάθει να αγωνίζονται και να προσαρμόζονται ως σύγχρονοι πολυμήχανοι Οδυσσείς στον τόπο που ο Οδυσσέας αποφάσισε να μείνει, καθώς είχε μαγευτεί από τη θεά Καλυψώ! Οι περισσότερες λοιπόν τουριστικές επιχειρήσεις του προορισμού θα είναι ανοικτές και λειτουργικές, προκειμένου να υποδεχτούν τους ταξιδιώτες και να προσφέρουν ποιοτικές υπηρεσίες. Αν και το φετινό καλοκαίρι δεν θυμίζει σε τίποτα τις προηγούμενες χρονιές, ο προορισμός θα δηλώσει δυναμικά «παρών», παρέχοντας άρτιες υπηρεσίες διαμονής, εστίασης και αναψυχής μαζί με πλήθος επιλογών για χαλάρωση και αναζωογόνηση, όπως μονοπάτια για τους φίλους του περιπατητικού τουρισμού, δεκάδες καθαρές εξωτικές παραλίες και αξέχαστες θαλάσσιες εκδρομές στα γύρω νησάκια. «Βάθος» στον προορισμό δίνουν και οι αξιόλογες τοπικές παραγωγικές μονάδες που κερδίζουν συχνά διακρίσεις όπως το οινοποιείο, το τυροκομείο και οι μελισσοκομικές επιχειρήσεις που συνεχίζουν να παράγουν και να δίνουν μία χορταστική «γεύση» από Λειψούς!
Έγκυρες πηγές από τον προορισμό μεταφέρουν πάντως πως τις τελευταίες εβδομάδες το κλίμα φαίνεται να βελτιώνεται σε επίπεδο κρατήσεων ή και πρόθεσης για κρατήσεις. Στην εικόνα αυτή έχει συμβάλλει καθοριστικά η έγκαιρη παρέμβαση του Δήμου να διασφαλιστεί πως η ακτοπλοϊκή πρόσβαση στους Λειψούς δεν θα περιοριστεί φέτος, λόγω των συνθηκών. Επίσης στην ενίσχυση του τουριστικού ρεύματος τον δικό της ρόλο έχει παίξει και η νέα πρωτότυπη διαφημιστική καμπάνια του Δήμου με κεντρικό σύνθημα «Λειψοί αν σου έλειψε το εξω(τικό)». Η καμπάνια που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία σε δεκάδες σταθμούς του μετρό παραλλήλιζε το νησί με δημοφιλείς εξωτικούς προορισμούς. Το Αττικό Μετρό γέμισε με φανταστικές φωτογραφίες και χιουμοριστικά slogan όπως «Φέτος Χονολουλού… Λειψοί και είσαι αλλού!» «Καραϊβική, Λειψοί και είσαι εκεί!» και «Μονακό; Πάρ’το σκάφος και έλα ‘δω!». «Οι Λειψοί παραμένουν ένας τόπος αισιοδοξίας, θετικής ενέργειας και αυθεντικών διακοπών με σεβασμό στις ανάγκες και τις δυνατότητες των ταξιδιωτών. Φέτος στη δύσκολη αυτή χρονιά που διανύουμε, θεωρούμε πως ο επισκέπτης έχει έναν παραπάνω να μας προτιμήσει. Κατά γενική ομολογία θα περάσει υπέροχα, θα ξεχαστεί και θα απολαύσει… όσα του έλειψαν!», δηλώνει στο κάλεσμα του ο Δήμαρχος Λειψών κ Φώτης Μάγγος.
Δημήτρης Γαβαλάς , Πρόεδρος Κοινότητας Ηρακλειάς: «Το θέμα είναι να μην μπει κάποιο κρούσμα στο νησί»
-Η κατάσταση είναι δύσκολη φέτος; Πώς τα βλέπετε τα πράγματα;
Είναι δύσκολη η κατάσταση. Η Ηρακλειά είναι μικρό νησί και τα δωμάτια θα ήταν γεμάτα. Λόγω του κορονοϊού ωστόσο η πληρότητα φτάνει το 50 %. Από αρχές Ιουλίου αναμένουμε να ξεκινήσουμε δυνατά, ο Ιούνιος και ο Μάιος ήταν χαμένοι μήνες. Ο Ιούλιος θα πάει καλά, όχι βέβαια όπως τα προηγούμενα χρόνια διότι οι τιμές είναι μειωμένες. Υπάρχει φυσικά αβεβαιότητα. Αν ακουστεί ένα κρούσμα πάνε όλα.
Εκεί οι επιχειρηματίες, οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στα δωμάτια κ.λ.π γνωρίζετε αν έχουν λάβει όλα τα μέτρα προστασίας;
Ναι έχουν λάβει όλα τα μέτρα προστασίας, υγιεινής κ.λ.π αλλά δεν αρκεί. Τα προηγούμενα χρόνια μια απλή γρίπη ή ίωση ερχόταν στην Ηρακλειά και έπιανε το μισό νησί. Τώρα πιστεύω ότι και στα δύο μέτρα που είναι το τραπέζι αν κάποιος είναι άρρωστος και βήξει δεν θα κολλήσει ο διπλανός του; Και τα κατάλληλα μέτρα να λάβεις σε αυτή την περίπτωση δεν σώζεται η κατάσταση.
Το θέμα είναι να μην μπει κάποιο κρούσμα στο νησί. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι. Παραδείγματος χάρη στο πλοίο SKOPELITIS που ήμουν χτες ,λόγω του ότι είχα πάει στη Νάξο για κάποιες μέρες, σε μια κοπέλα που πήγε να μπει και είχε κάποια δέκατα της είπαν να αποχωρήσει διότι δεν επιτρέπεται να επιβιβαστεί στο πλοίο υπό αυτές τις συνθήκες.
Τέλος το ελεύθερο camping
Ο Δήμος επίσης έλαβε την απόφαση να απαγορευτεί φέτος το ελεύθερο camping στην Ηρακλειά. Και sleeping bag δηλαδή να τοποθετήσει κάποιος στην παραλία, θα επεμβαίνει η αστυνομία. Ακόμη και αυτό δηλαδή απαγορεύεται.
-Πιστεύετε ότι αυτό είναι ένα μέτρο που θα βοηθήσει στην μη διασπορά του ιού ή θεωρείτε ότι γίνεται για να ωφεληθούν όσοι έχουν δωμάτια εκεί;
Ο campista δεν πάει σε δωμάτιο. Αν δεν μπορέσει να κάνει camping δεν θα νοικιάσει, θα φύγει και θα πάει στη Γαύδο. Η νοοτροπία είναι αυτή. Ήρθαν κάποιοι campistas. Πήγαμε, τους απομακρύναμε, έκατσαν μια μέρα και τελικά έφυγαν τα παιδιά. Μερικοί έτυχε και πήγαν σε δωμάτιο διότι είχαν τα χρήματα, άλλοι όμως δεν πήγαν.
Απογοητευμένοι επιχειρηματίες «στα γόνατα» της Ακρόπολης
Στην πιο κοσμοπολίτικη γειτονιά της χώρας μας, κάτω από την Ακρόπολη, Μοναστηράκι και Πλάκα, οι επιχειρηματίες που για δεκαετίες ανέμεναν το καλοκαιρινό τουριστικό κύμα να πάρουν βαθιά οικονομική ανάσα, τώρα κάθονται έξω από τα μαγαζιά τους και δεν πιστεύουν στα μάτια τους.
Πραγματοποιήσαμε αυτοψία στην περιοχή και αυτό που αντικρίσαμε πραγματικά στενοχωρεί. Άδεια εμπορικά καταστήματα, όπως άδειοι ήταν και οι δρόμοι.
Οι τουρίστες που συναντήσαμε κυριολεκτικά μετρημένοι στα δάχτυλα των χεριών μας, ενώ επιλέγουν να ξοδέψουν τα χρήματά τους κυρίως στην εστίαση.
Για την όλη κατάσταση μίλησε στην KEDENEWS.GR Ο Ιδιοκτήτης του Melina Mercouri Café, Ανδρέας Μαρτζάκλης.
-Πόσο έχει πέσει η τουριστική κίνηση στην Πλάκα μετά το lockdown; Εσείς ως ιδιοκτήτης ενός εκ των ιστορικότερων καφέ της περιοχής, αν όχι του ιστορικότερου, θα έχετε μια ολοκληρωμένη εικόνα ως προς το ζήτημα αυτό.
-Πράγματι έχω μια ολοκληρωμένη εικόνα διότι πρόκειται για μια πραγματικότητα που βιώνω καθημερινά. Τόσο η δική μου όσο και οι υπόλοιπες επιχειρήσεις εστίασης της περιοχής βρισκόμαστε στην χειρότερη κατάσταση από την στιγμή που ξεκίνησε η λειτουργία μας. Βιώνουμε κρίση λόγου του κορονοϊού.
«Η κυβέρνηση δεν βάζει πλάτη»
Το γεγονός αυτό μας καθιστά φοβισμένους, απόμακρους και εν πάσει περιπτώσει ακόμη και στο βαθμό κατανάλωσης έχει παίξει ρόλο. Αυτό αφορά τους Έλληνες διότι οι τουρίστες όπως καταλαβαίνετε είναι ελάχιστοι .Είμαστε πραγματικά σε πολύ δύσκολη κατάσταση .Αντιθέτως η κυβέρνηση δεν βάζει πλάτη ως προς αυτό που αποκαλούν μέτρα στήριξης στα διατραπεζικά, διότι οι τράπεζες δεν ανοίγουν καν το ταμείο τους και αν το ανοίξουν δίνουν χρήματα σε αυτούς που διαθέτουν ήδη και όχι σε αυτούς που έχουν ανάγκη. Η ουσία του θέματος δεν έχει να κάνει με αυτό, έχει να κάνει με το τι κάνουμε εμείς με τον κόσμο … θα έρθει ή δεν θα έρθει; Είμαστε σε πολύ άσχημη κατάσταση διότι τα μαγαζιά στο κέντρο, γύρω από την Ακρόπολη, και γενικότερα στην ευρύτερη περιοχή βιώνουν μια κατάσταση εξαιτίας της οποίας δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν.
Και μέσα σε αυτά είναι και υποχρεωμένοι να κρατήσουν το προσωπικό διότι τους ανάγκασε η κυβέρνηση βάζοντάς τους σε αυτό το 800αρι ή σε άλλα αντίστοιχα δεσμευτικά μέτρα ενώ δεν υπάρχει δουλειά. Το να βλέπεις μια ταβέρνα να φιλοξενεί 4 και 8 άτομα την ημέρα έχοντας 7,8 και 10 άτομα προσωπικό δεν νομίζω ότι είναι μια βιώσιμη πραγματικότητα. Το ζητούμενο όμως είναι τι θα γίνει από εδώ και πέρα.
«Είμαστε αισιόδοξοι»
Είμαστε αισιόδοξοι, πιστεύουμε ότι θα επιστρέψει ο κόσμος, θα έρθουν τουρίστες και φαντάζομαι ότι στα μέσα Ιουλίου και γενικότερα τον Αύγουστο μέχρι και τα μέσα Σεπτεμβρίου να πάρουμε μια ανάσα.
-Σε σχέση με πέρυσι, σε τι ποσοστό κυμαίνεται η πτώση;
-Δεν το συζητάμε. Εμείς εδώ στο κέντρο σε σχέση με πέρυσι είμαστε 80% κάτω καθώς εξαρτόμαστε κυρίως από τους τουρίστες. Βέβαια υπάρχουν κάποια καφέ, όπως το δικό μου, που πραγματικά προτιμώνται από τους Έλληνες αλλά αυτό δεν αρκεί στην καλοκαιρινή σεζόν διότι οι Έλληνες το καλοκαίρι θα φύγουν. Λείπει δηλαδή το συμπλήρωμα τον τουριστών.
Η κυβέρνηση από την άλλη πλευρά όμως λέει ότι εμείς έχουμε ήδη στηρίξει τις επιχειρήσεις και ότι θα συνεχίσουμε να τις στηρίζουμε. Είδαμε όλοι ένα 800αρι που έδωσαν για τους εργαζόμενους , είδαμε κάποιες ασφαλιστικές εισφορές που κάλυψαν .
– Αρκεί αυτό;
-Αυτό ακριβώς σας λέω. Η κυβέρνηση θα έπρεπε να είναι πιο αυστηρή όσον αφορά τη λειτουργία των τραπεζών. Οι τράπεζες θα πρέπει να είναι πιο φειδωλές απέναντι σε επιχειρηματίες που μπορεί να είχαν μια διαμαρτυρημένη επιταγή στο παρελθόν. Αυτό σημαίνει ότι όταν βλέπουν ότι το κατάστημα ή η επιχείρηση έχει τζίρους ας πούμε 300.000, 500.000. 1.000.000 ευρώ το χρόνο, και συγκεκριμένα το 2019 , με αυτές ακριβώς τις επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι πιο φειδωλές οι τράπεζες. Η κυβέρνηση πρέπει να επέμβει ως προς αυτό, κάτι που δεν κάνει. Έτσι βρισκόμαστε στη δεινή θέση να μην μπορούμε να διαπραγματευτούμε για να μπορέσουμε να κρατηθούμε. Αυτό είναι και το ζητούμενο, να κρατηθούμε.
-Βλέπετε να έρχεται ένας δύσκολος χειμώνας οικονομικά;
-Αν με ρωτάτε σαν ποσοστό τι βλέπω για το χειμώνα που μας έρχεται θεωρώ ότι κατά 80% ο χειμώνας θα είναι πάρα πολύ δύσκολος , αλλά και πάλι λέμε χρονιά είναι θα περάσει. Ας είμαστε λίγο αισιόδοξοι ότι θα βάλει πλάτη και η Ευρώπη γενικότερα για τη χώρα μας η οποία πραγματικά κράτησε ένα ήθος και μια σοβαρότητα στην κατάσταση της πανδημίας. Νομίζω ότι αυτό εξαρτάται και από το τι θα κάνουμε εμείς εδώ όσον αφορά το θέμα της αλληλοσυνεργασίας κυβέρνησης και επιχειρήσεων.
Εργαζόμενοι σε ανασφάλεια
Σε ακόμη χειρότερη κατάσταση βρίσκονται οι εποχικοί εργαζόμενοι στον επισιτισμό. Την κατάσταση εξηγεί στην KEDENEWS.GR Ο Γιώργος Στεφανάκης, πρόεδρος του συνδικάτου επισιτισμού- τουρισμού Αττικής
«Η εικόνα που έχουμε μέχρι στιγμής δείχνει πως ένα 30% των ξενοδοχειακών μονάδων και των επισιτιστικών καταστημάτων θα ανοίξει με μερική λειτουργία. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν είναι το προσωπικό που απασχολούσαν πριν. Δηλαδή ένα 60-70% του προσωπικού δεν θα δουλέψει. Όσον αφορά τα ξενοδοχεία θα βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση αναστολής, δηλαδή στον μηχανισμό στήριξης με τα 534 ευρώ.
Το ίδιο θα ισχύσει και για όσες επισιτιστικές επιχειρήσεις ανοίξουν, δηλαδή καφετέριες και εστιατόρια. Αυτοί όμως που μέχρι τον Γενάρη -όσον αφορά τα ξενοδοχεία- δεν είχαν κάνει τη διαδικασία της αίτησης επαναπρόσληψης, είναι σίγουρο ότι οι περισσότεροι από αυτούς δεν θα επαναπροσληφθούν. Ακόμη δηλαδή και να ανοίξουν οι επιχειρήσεις που δούλευαν δεν είναι υποχρεωμένοι να τους πάρουν.
Και στα νησιά ισχύει ότι οι εργαζόμενοι των ξενοδοχείων θα μπουν στον μηχανισμό στήριξης. Που σημαίνει φτώχια μεγάλη. Όσον αφορά τον χειμώνα, η κυβέρνηση δεν έχει ξεκαθαρίσει εάν τα ένσημα του μηχανισμού θα αναγνωριστούν από τον ΟΑΕΔ ως ένσημα απασχόλησης για να ξαναμπούν στο ταμείο ανεργίας.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι στους εποχικούς των εστιατορίων. Διότι αυτοί δεν θα μπουν στα 534 ευρώ, θα μπουν στα 400 ευρώ. Εάν όμως είχαν επιδοτηθεί πέρυσι, δεν θα πάρουν το επίδομα αυτό. Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για αυτούς. Με βάση τις δηλώσεις του κ. Βρούτση δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο.
Εάν δεν υπάρξουν μεγάλες κινητοποιήσεις από τον κόσμο, δεν πρόκειται να κάτι τίποτε η κυβέρνηση».
