Πιο σύνθετη και δύσκολη στη διαχείρισή της ενδέχεται να αποδειχθεί η τρέχουσα οικονομική κρίση, που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σε σύγκριση με την περίοδο έντονου πληθωρισμού των ετών 2021-2022, όπως εκτιμά ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Μιλώντας σε διεθνές οικονομικό φόρουμ, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η σημερινή συγκυρία παρουσιάζει ιδιαιτερότητες που την καθιστούν πιο απαιτητική. Όπως εξήγησε, σε αντίθεση με την προηγούμενη κρίση, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις έχουν πλέον πρόσφατη εμπειρία υψηλού πληθωρισμού, γεγονός που επηρεάζει τη συμπεριφορά τους.
Κατά την περίοδο 2021-2022, η εκτόξευση των τιμών αιφνιδίασε την αγορά, καθώς για χρόνια επικρατούσε περιβάλλον χαμηλού ή ακόμη και αρνητικού πληθωρισμού. Σήμερα όμως, οι οικονομικοί παράγοντες είναι περισσότερο «εκπαιδευμένοι» σε τέτοιες συνθήκες, με αποτέλεσμα να αντιδρούν πιο γρήγορα, είτε μέσω αυξήσεων τιμών είτε μέσω διεκδικήσεων μισθολογικών αυξήσεων, ενισχύοντας έτσι τον κίνδυνο ενός φαύλου κύκλου.
Ένα δεύτερο κρίσιμο στοιχείο αφορά τον ρόλο των κεντρικών τραπεζών. Την προηγούμενη περίοδο, η νομισματική πολιτική λειτούργησε ως βασικός παράγοντας σταθεροποίησης των προσδοκιών. Ωστόσο, οι αλλεπάλληλες διεθνείς κρίσεις – από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι τις πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή – έχουν κλονίσει σε έναν βαθμό την εμπιστοσύνη ότι οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να ελέγξουν πλήρως τον πληθωρισμό.
Όπως επεσήμανε, υπάρχει πλέον η αντίληψη ότι οι αυξήσεις τιμών οφείλονται όχι μόνο στη νομισματική πολιτική, αλλά και σε επαναλαμβανόμενες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά, κάτι που περιορίζει την αποτελεσματικότητα των παραδοσιακών εργαλείων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει να είναι έτοιμη να αντιδράσει άμεσα, εφόσον διαπιστωθούν ενδείξεις ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παγιώνονται ή ότι αλλάζουν οι προσδοκίες της αγοράς.
Παρά τις προκλήσεις, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, σημειώνοντας ότι η ευρωζώνη βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη αφετηρία. Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα εργαλεία ανάλυσης και λήψης αποφάσεων, επιτρέποντας πιο έγκαιρη και αποτελεσματική αντίδραση.
Επιπλέον, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη κινείται κοντά στον στόχο του 2% εδώ και περίπου έναν χρόνο, προσφέροντας ένα περιθώριο κινήσεων για τη νομισματική πολιτική, εφόσον χρειαστεί αυστηροποίηση στο μέλλον.
Η πορεία της οικονομίας το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση των γεωπολιτικών εξελίξεων, καθώς και από το κατά πόσο θα διατηρηθεί ο έλεγχος στις πληθωριστικές πιέσεις.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ