Πέθανε σήμερα Δευτέρα ο αγωνιστής της Αριστεράς Μανώλης Γλέζος σε ηλικία 98 ετών.
Ο Μανώλης Γλέζος γεννήθηκε στην Απείρανθο Νάξου, στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 από τη Μάχη Ναυπλιώτου και το Νίκο Γλέζο. To 1935 ήλθε στην Αθήνα.
Γλέζος στο Ευρωκοινοβούλιο: Η Ευρώπη είναι γέννημα της Ελλάδας. Δεν σας τη χαρίζουμε την Ευρώπη
Το βιογραφικό του αγωνιστή της Αριστεράς:
Το 1940 πέτυχε στις εξετάσεις για την ΑΣΟΕΕ. Μαθητής ακόμη συμμετείχε στην δημιουργία αντιφασιστικής ομάδας (1939) για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, ενώ την περίοδο της ναζιστικής κατοχής ανέπτυξε έντονη απελευθερωτική δράση.
Μαζί με τον Απόστολο (Λάκη) Σάντα υπήρξαν οι πρωταγωνιστές μιας από τις πρώτες αντιστασιακές πράξεις στην κατεχόμενη Ελλάδα την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, κατεβάζοντας τη νύχτα της 30ής προς 31ης Μαΐου 1941 τη σημαία της Ναζιστικής Γερμανίας από τον ιστό του βράχου της Ακρόπολης, στην Αθήνα.
Το τολμηρό εκείνο εγχείρημα προκάλεσε κύμα ενθουσιασμού τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό που μεταδόθηκε η είδηση. Η πράξη τους ενέπνευσε τους Έλληνες που αντιστέκονταν ενάντια στον κατακτητή και καθιέρωσε και τους δύο ως σύμβολα αντίστασης κατά της χιτλερικής κατοχής. το ναζιστικό καθεστώς αποκρίθηκε με την αναζήτηση και καταδίκη των υπευθύνων (του Γλέζου και του Σάντα) ερήμην σε θάνατο από το γερμανικό στρατοδικείο. Έτσι ξεκίνησε μια εκτεταμένη αναζήτηση και τελικά, σχεδόν ένα χρόνο μετά, στις 24 Μαρτίου του 1942 ο Μ. Γλέζος και ο συνεργός του συλλαμβάνονται από Γερμανικό κλιμάκιο και φυλακίζονται στις φυλακές Αβέρωφ. Εκεί ο Γλέζος εξαιτίας βασανιστηρίων προσβλήθηκε από φυματίωση βαριάς μορφής οπότε και αφέθηκε ελεύθερος.
Στις 3 Μαρτίου 1948 συνελήφθη για τις πολιτικές του πεποιθήσεις και καταδικάστηκε αρκετές φορές με διάφορες ποινές και μια φορά σε θάνατο (Οκτώβριος 1948) για «αδικήματα τύπου» και μια φορά ακόμη σε θάνατο για παράβαση του Γ’ Ψηφίσματος στις 21 Μαρτίου 1949. Εντούτοις, οι ποινές θανάτου του, δεν εκτελέσθηκαν, λόγω της δημόσιας κατακραυγής του Ελληνικού λαού και της Διεθνούς κοινής γνώμης. Προσωπικότητες όπως ο Πικάσσο, ο Σαρλ ντε Γκωλ και άλλοι κινητοποιήθηκαν υπέρ του. Οι ποινές του θανάτου του μετατράπηκαν σε μια καταδίκη σε “ισόβια δεσμά” το 1950, που ούτε και αυτή τελικά εκτελέστηκε. Aποφυλακίστηκε στις 26 Ιουλίου 1954, επί κυβερνήσεως Αλέξανδρου Παπάγου.
Κατά την αρχική σύλληψη του Νίκου Μπελογιάννη (20 Δεκεμβρίου 1950) και 90 περίπου άλλων στελεχών του Κ.Κ.Ε., από τις αστυνομικές Αρχές, με την κατηγορία της κατασκοπείας, ο Ν. Πλουμπίδης διέφυγε τη σύλληψη και έκτοτε παρέμενε «εν κρυπτώ» σε διάφορα κρησφύγετα. Όταν ιδρύθηκε η ΕΔΑ (3 Αυγούστου του 1951) πρότεινε τότε ο Ζαχαριάδης στην εκτελεστική επιτροπή, για τις επικείμενες εκλογές, να χρίσει υποψηφίους βουλευτές της τους Νίκο Πλουμπίδη και Νίκο Μπελογιάννη. Η ΕΔΑ όμως φοβούμενη μην εκτεθεί για συνεργασία με το παράνομο ΚΚΕ, αντ΄ αυτών προτίμησε να συμπεριλάβει τους Μανώλη Γλέζο και Αντώνη Αμπατιέλο, επίσης θανατοποινίτες, που έχαιραν όμως ευρύτερης αποδοχής.
Με την εκλογή του, πραγματοποίησε 12 ήμερη απεργία πείνας με κύριο αίτημα την απελευθέρωση των 10 βουλευτών της ΕΔΑ που βρίσκονταν εξόριστοι. Τελικά το αίτημά του έγινε μερικώς δεκτό απελευθερώθηκαν οι 7 από τους 10 και εκείνος διέκοψε την απεργία.[4] Μετά την αποφυλάκιση του το 1954 εκλέχθηκε μέλος της Δ.Ε της ΕΔΑ και ανέλαβε οργανωτικός Γραμματέας της.Το Δεκέμβρη του 1956 ορίστηκε Διευθυντής της εφημερίδας «ΑΥΓΗ».
Το 1958, επί κυβερνήσεως Κ. Καραμανλή, ο Γλέζος μαζί με μερικούς άλλους συνεργάτες του, συλλαμβάνεται στο σπίτι της αδερφής του Βασιλικής (Μπούμπας) Δημητροκάλλη, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ της ΕΣΣΔ. Το χωριό του τ’Απεράθου της Νάξου πρωτοστατεί με υπόμνημα διαμαρτυρίας το οποίο υπέγραψαν όλοι οι κάτοικοι. Στο υπόμνημα αυτό συμμετείχαν με υπογραφές οι κοινοτάρχες και από άλλα χωριά της Νάξου. Στις 15 Δεκέμβρη του 1962 αποφυλακίζεται μετά την έντονη αντίδραση του Ελληνικού λαού και της διεθνούς κοινής γνώμης.
Στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, ο Γλέζος συνελήφθη τα ξημερώματα, μαζί με το υπόλοιπο των πολιτικών ηγετών και κρατήθηκε επί τέσσερα έτη διαδοχικά στο Γουδί, το Πικέρμι, στη Γενική Ασφάλεια (Χωροφυλακής), τη Γυάρο, το Παρθένι Λέρου και τέλος στον Ωρωπό απ΄όπου και απελευθερώθηκε το 1971 μετά από γενική αμνηστία
Υπήρξε βουλευτής και πρόεδρος της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (ΕΔΑ) και αργότερα Bουλευτής και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Bουλευτής του Συνασπισμού της Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ. Από το 2014 έως το 2015 διετέλεσε Eυρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, ερχόμενος, μάλιστα, πρώτος σε ψήφους στη χώρα στις Ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014. Ήταν επίσης επικεφαλής του ψηφοδελτίου επικρατείας της ΛΑΕ στις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015, χωρίς να εκλεγεί.
Η πανεπιστημιακή κοινότητα της χώρας μας, τον έχει αναγορεύσει τέσσερις φορές σε επίτιμο διδάκτορα. Συγκεκριμένα:
1994: Διδάκτωρ του Τμήματος Γεωλογίας Πανεπιστημίου Πατρών για την έρευνά του στο περιβάλλον.
2001: Διδάκτωρ Υδάτινων Πόρων Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για την έρευνά του στον αντίστοιχο τομέα.
2003: Διδάκτωρ του Τμήματος Μεταλλειολογίας Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την έρευνά του στη γη και στα μέταλλα.
2007: Διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, για το πολυετές έργο και την έρευνά του στη μελέτη της Ελληνικής Γλώσσας και του Λεκτικού Συμβολισμού.
Έχουν δημοσιευθεί δεκάδες άρθρα και συνεντεύξεις του σε ημερήσιες εφημερίδες και περιοδικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο Εξωτερικό, ενώ είχε επισκεφθεί πολλές χώρες για συμπαράσταση σε καταπιεσμένους και αδικημένους λαούς. Είχε πρωτοστατήσει για δημιουργία βιβλιοθηκών σε απομονωμένα νησιά και χωριά της πατρίδας μας.
Εκτός από την αρθρογραφία του σε Ελληνικές και ξένες εφημερίδες καθώς και περιοδικά, ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια, μελέτες, δοκίμια και συνεντεύξεις, από το 1942 είχε δημοσιεύσει 16 βιβλία:
· Η ιστορία του βιβλίου (1974)
· Από τη δικτατορία στη δημοκρατία (1974)
· Το φαινόμενο της αλλοτρίωσης στη γλώσσα (1977)
· Βίγλα Μνήμης 1981
· Η συνείδηση της πετραίας γης (1997)
· Μαύρη Βίβλος της Κατοχής 1999
· Ύδωρ, Αύρα, Νερό 2001
· Ο άνθρωπος και η φύση 2002
· Το 2006 εκδόθηκε και κυκλοφόρησε το δίτομο έργο του «Εθνική Αντίσταση 1940-1945» στην παρουσίαση του οποίου παρευρέθηκαν τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και ο Πρωθυπουργός της χώρας (2006)
· «Και ένα Μάρκο να ήταν…Οι οφειλές της Γερμανίας στην Ελλάδα» Νοέμβριος 2012
· «Νέκυιαι Ωδαί» Ιούνιος 2013
· «Έξοδος» Δεκέμβρης 2013
· «Αντισταθείτε» στα Ισπανικά: «RESITID – Un manifesto contra la sumision» Οκτώβρης 2015
· “Στα Κυκλαδονήσια η αίσθηση στο φως στιχουργεί” Απρίλης 2016
· “Αντιτασθείτε” στα Ελληνικά με πρόλογο 2017 (Μάρτης 17)
· “ΑΚΡΩΝΥΜΙΑ” Ιούνης 2017 από τις εκδόσεις της Βουλής των Ελλήνων (παρουσία πρωθυπουργού Α.Τσίπρα και προέδρου της Βουλής Ν.Βούτση)
Μητσοτάκης για Γλέζο: Το έθνος χαμηλώνει τις σημαίες του για να περάσει ένας μεγάλος Έλληνας
“Το έθνος χαμηλώνει τις σημαίες του για να περάσει ένας μεγάλος Έλληνας. Αυτός που πρώτος κατέβασε το σύμβολο των κατακτητών από την Ακρόπολη. Για να αναδειχθεί, έτσι, ο ίδιος σε σύμβολο της ελεύθερης πατρίδας μας.
Ο Μανώλης Γλέζος εκπροσώπησε μία γενιά που δεν λύγισε και δεν υποτάχθηκε. Ούτε και φυλακίστηκε σε κομματικούς φανατισμούς. Μια γενιά αφιερωμένη στην Ελλάδα, στην Ελευθερία και στην Δημοκρατία.
Υπήρξε, όμως, ταυτόχρονα, και ένας γλυκός άνθρωπος. Προσωπικά, δεν θα ξεχάσω ποτέ την επίσκεψή του στο σπίτι μου -ένας λεοντόκαρδος με τρυφερό βλέμμα και με ένα κόκκινο γαρύφαλλο στο χέρι- το βράδυ που έφυγε ο πατέρας μου. Θα μας λείψει πολύ…
Ο θάνατος του Μανώλη Γλέζου αφήνει τους Έλληνες φτωχότερους. Αλλά η ζωή του αφήνει την Ελλάδα πλουσιότερη. Γιατί το παράδειγμα του – το παράδειγμα μιας ζωής αγνού πατριώτη και αληθινού μαχητή- μένει φωτεινός οδηγός για όλους. Και μας οπλίζει με δύναμη, ώστε να ξεπερνούμε ενωμένοι δυσκολίες όπως οι σημερινές.
Μαζί με όλους τους Έλληνες, σκύβω με σεβασμό το κεφάλι στη μνήμη του Μανώλη Γλέζου. Τον αποχαιρετώ με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη. Και εκφράζω τα πιο θερμά μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του”.
Συλλυπητήριο μήνυμα του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ
Η είδηση του θανάτου του Μανώλη Γλέζου βρίσκει τη χώρα και τον λαό μας σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία. Μία συγκυρία που μας επιτρέπει να ξανασκεφτούμε και να τιμήσουμε στοχαστικά εκείνους και εκείνες που στην ιστορική διαδρομή της χώρας μας βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του αγώνα για ισότητα, δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια.
Η διαδρομή του Μανώλη Γλέζου υπήρξε αξεδιάλυτα συνδεδεμένη με την αναζήτηση απαντήσεων στις μεγάλες προκλήσεις του 20ου αιώνα και τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στις αναζητήσεις της ελληνικής Αριστεράς. Την ίδια στιγμή, ο Μανώλης Γλέζος υπήρξε ένα παγκόσμιο σύμβολο της ανειρήνευτης επιθυμίας του ανθρώπου για ελευθερία. Όταν τη νύχτα της 30ης Μαΐου του 1941, με τον Λάκη Σάντα, κατέβαζε την ναζιστική σημαία από τον ιστό του βράχου της Ακρόπολης έθετε τις βάσεις για την έμπρακτη αμφισβήτηση της ναζιστικής κυριαρχίας. Η αποκοτιά εκείνης της νύχτας -όταν δύο νέοι άνθρωποι αναμετρήθηκαν με έναν πανίσχυρο εχθρό- καθόρισε τον βηματισμό του Μανώλη Γλέζου.
Ενεργός στο κομμουνιστικό κίνημα, πλήρωσε το βαρύ τίμημα των δύσβατων μετεμφυλιακών χρόνων με διαδοχικές καταδίκες και φυλακίσεις. Αλλά δεν λύγισε ούτε στιγμή. Η πορεία του ήταν μια πορεία αντίστασης και δημιουργίας, αμφισβήτησης της κυριαρχίας των λίγων, κατάδειξης της δυνατότητας ενός μέλλοντος απαλλαγμένου από τα δεσμά του “εφικτού”. Σταθερά στην πρώτη γραμμή των θεωρητικών αναζητήσεων για μία Αριστερά με δημοκρατία και αλληλεγγύη, σταθερά στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών αγώνων, σταθερά στην διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης της Εθνικής Αντίστασης, ο Μανώλης Γλέζος σφράγισε όσο λίγοι την πολιτική και κοινωνική ιστορία του τόπου μας. Επίσης, το 2014 εκλέχτηκε ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ με περισσότερους από 438 χιλιάδες σταυρούς προτίμησης.
Ο Μανώλης Γλέζους υπήρξε πρωτοπόρος στον αγώνα για τις γερμανικές επανορθώσεις και την ηθική δικαίωση των εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων της κατοχής, τεκμηριώνοντας το δίκαιο του αιτήματος από όλες τις πλευρές. Η συμβολή του κορυφώθηκε με την έκδοση της “Μαύρης Βίβλου της Κατοχής”, την οποία αφιέρωσε στον εκτελεσμένο του αδερφό, η οποία έφτασε στους μαθητές των σχολείων μας αλλά και σε προσωπικότητες από το διεθνές πολιτικό στερέωμα. Αλλά και με την συνεργασία του για τη διατύπωση της απόφασης της ελληνικής βουλής το 2019 που ενεργοποίησε τη ρηματική διακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης προς το γερμανικό κράτος για τη διεκδίκηση με κάθε μέσο των ενεργών απαιτήσεων της χώρας για τις γερμανικές επανορθώσεις.
Και για αυτό σήμερα νιώθουμε πιο φτωχοί. Πιο φτωχοί γιατί θα μας λείψει η παρρησία, η ανθρωπιά και το καθάριο βλέμμα του “πρώτου παρτιζάνου της Ευρώπης” που αναζητούσε σταθερά πέρα από τα ασφυκτικά όρια του παρόντος τις δυνατότητες του χειραφετητικού μέλλοντος.
Τα συλλυπητήρια της Φώφης Γεννηματά
«Η Ελλάδα έχασε σήμερα έναν μεγάλο πατριώτη, αγωνιστή , έναν σπουδαίο δημοκράτη.
Αποχαιρετούμε με θλίψη τον Μανώλη Γλέζο. Το σύμβολο της Αντίστασης.
Μια ζωή γεμάτη αγώνες.
Μια ζωή ενός ασυμβίβαστου ήρωα.
Μια ζωή γεμάτη πάθος για τον άνθρωπο, για το δίκιο και τη λευτεριά, την αξιοπρέπεια και τη δημοκρατία.
Για αυτά πάλεψε εκτός και εντός Βουλής, από τα έδρανα της Αριστεράς, αλλά και του ΠΑΣΟΚ πλάι στον Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο ελληνικός λαός τον αγάπησε και τον τίμησε με την ψήφο του.
Θα τον θυμόμαστε πάντα, για την περηφάνια, την εντιμότητα και την αγωνιστικότητα που μας δίδαξε. Σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές γενιές.
Ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια του.»
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ για τον θάνατο του Μανώλη Γλέζου
Έφυγε από τη ζωή, πλήρης ημερών, σε ηλικία 98 ετών, ο αγωνιστής της αντίστασης Μανώλης Γλέζος. Ο Μανώλης Γλέζος, μαζί με τον Λάκη Σάντα, τη νύχτα της 30ης προς 31η Μάη του 1941 κατέβασαν από την Ακρόπολη την μισητή, χιτλερική σημαία, ενέργεια-σύμβολο της θαρραλέας αντίστασης του ελληνικού λαού.
Την περίοδο της κατοχής έδρασε μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Συνελήφθη και καταδικάστηκε 3 φορές από τις ιταλικές και τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής.
Μετά την απελευθέρωση ανέλαβε αρχισυντάκτης στον Ριζοσπάστη. Συλλαμβάνεται και δικάζεται το 1948. Όπως χιλιάδες αγωνιστές πέρασε χρόνια σε φυλακές, εξορίες, βασανιστήρια.
Τον Σεπτέμβρη του 1951, όντας φυλακισμένος, εκλέγεται βουλευτής με την ΕΔΑ. Αποφυλακίζεται το 1954 και το 1956 αναλαμβάνει διευθυντής της Αυγής, που λειτουργούσε ως εφημερίδα της ΕΔΑ. Φυλακίζεται ξανά από το 1958 έως το 1962. Το 1962 τιμήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση με το Βραβείο Λένιν για την αντιστασιακή του δράση, τον αγώνα για την ειρήνη και την πάλη ενάντια στο φασισμό.
Το 1961 εκλέχτηκε τακτικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ από το 8ο Συνέδριο του Κόμματος. Με την εκδήλωση του στρατιωτικού πραξικοπήματος, στις 21 Απρίλη 1967, συλλαμβάνεται και κρατείται για 4 χρόνια στο Γουδή, το Πικέρμι, στη Γενική Ασφάλεια (Χωροφυλακής), τη Γυάρο, το Παρθένι Λέρου. Απελευθερώθηκε το 1971 από τον Ωρωπό.
Αποχώρησε από το ΚΚΕ το 1968.
Από το 1981 και έπειτα εκλέχτηκε βουλευτής και ευρωβουλευτής με το ΠΑΣΟΚ και αργότερα με τον ΣΥΡΙΖΑ. Συμμετείχε δραστήρια στο Εθνικό Συμβούλιο για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων.
Το ΚΚΕ εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένειά του.
Μήνυμα Γιάνη Βαρουφάκη για την απώλεια του Μανώλη Γλέζου
«Ο Μανώλης Γλέζος μας άφησε σε μια σκληρή στιγμή για τους αδύναμους του κόσμου για τους οποίους έδωσε αγώνα πατριωτικό & διεθνιστικό. Εν ζωή ενέπνευσε από τον Πικάσο μέχρι την τελευταία επαναστάτρια. Από σήμερα θα εμπνέει τους επόμενους να δίνουν ξανά & ξανά τον ίδιο καλό αγώνα».