H Ιστορία απεχθάνεται τις συγκρίσεις, αλλά μπορούμε να δεχτούμε ότι μέχρι ένα σημείο είναι και αναπόφευκτες. Βεβαίως, δεν θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε την εποχή του Περικλή και τον λοιμό που στοίχισε τη ζωή χιλιάδων ατόμων με την εποχή του κορονοϊού, θα μπορούσαμε όμως να σταθούμε στα χαρακτηριστικά και τα συμπτώματα των επιδημιών.
Από το 430 π.Χ. και τον λοιμό των Αθηνών που έπληξε την ξακουστή Εποχή του Περικλή ερχόμαστε στο 2020, που η επιδημία του κορονοϊού αποτελεί μια παγκόσμια και πρωτοφανή υγειονομική κρίση που πλήττει τον πλανήτη. Χιλιάδες νεκροί κάθε μέρα, οικονομικά προβλήματα και μια… εσφαλμένη εκτίμηση για το δεύτερο κύμα της πανδημίας που βιώνουμε αυτή τη χρονική περίοδο, με τις εικόνες του Μαρτίου που προέρχονταν από τα νοσοκομεία της Ιταλίας να αποτελούν τον φόβο και τον τρόμο για Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ο λοιμός των Αθηνών ή «σύνδρομο του Θουκυδίδη»
Κατά το δεύτερο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου η επιδημία του λοιμού αφάνισε την πόλη-κράτος των Αθηνών. Στην περίπτωση εκείνη η επιδημία εικάζεται πως προήλθε από την Αίγυπτο, την Αιθιοπία και έπειτα μετέβη στη Λιβύη. Ο αρχαίος ιστορικός Θουκυδίδης, αν και αρρώστησε, κατάφερε να επιβιώσει και να περιγράψει τα συμπτώματα του λοιμού, στην περίπτωση που επανερχόταν, όπως και έγινε, καθώς ‒σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία‒ επανεμφανίστηκε το 429 π.Χ. και το 427-426 π.Χ.
Ο λοιμός θα μπορούσε να αποδοθεί ως ένα ξέσπασμα βουβωνικής πανώλης, που υπολογίζεται ότι σκότωσε το 1/3 με 1/4 του πληθυσμού της Αθήνας ‒ μεταξύ των θυμάτων και ο Περικλής με την οικογένειά του. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, στο δεύτερο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου ο λοιμός δεν μεταδόθηκε στα στρατεύματα των Σπαρτιατών, οι οποίοι και όταν αντιλήφθηκαν την κατάσταση, βλέποντας τους Αθηναίους να καίνε τους νεκρούς, εγκατέλειψαν την Αττική.
Τα συμπτώματα του λοιμού
Η εμφάνιση της ασθένειας σε όσους πολίτες προσβλήθηκαν από τον λοιμό γινόταν εντελώς ξαφνικά. Αρχικά τα πρώτα συμπτώματα περιλάμβαναν δυνατούς πονοκεφάλους και υψηλό πυρετό, ενώ μετά από αυτά άρχιζαν το φτέρνισμα και ο δυνατός βήχας. Το σώμα εμφάνιζε φουσκάλες και εξανθήματα, που ανακουφίζονταν με το δροσερό νερό, με την πλειονότητα των πολιτών τελικά να πεθαίνει την έβδομη ή την ένατη μέρα λόγω υψηλού πυρετού.
Κι ερχόμαστε στο σήμερα και στην εποχή του Covid-19
Νοέμβριος 2020, και η κυβέρνηση παίρνει αλλεπάλληλα μέτρα για να μειώσει τη διασπορά του ιού. Η χώρα διανύει τη δεύτερη φάση του κορονοϊού και τα επιδημιολογικά δεδομένα είναι δυσάρεστα τόσο για την Αθήνα όσο και για τη Θεσσαλονίκη. Το σύστημα υγείας είναι αρκετά επιβαρυμένο, με τους ιθύνοντες να εφιστούν συνεχώς την προσοχή των πολιτών, μιλώντας για ατομική ευθύνη. Τα συμπτώματα του κορονοϊού σε μεγάλο βαθμό θα μπορούσαν να παραλληλιστούν με εκείνα του λοιμού των Αθηνών. Συγκεκριμένα, στα συμπτώματα του Covid-19 περιλαμβάνονται απώλεια γεύσης και όσφρησης, πυρετός, πονόλαιμος, μυαλγίες και δύσπνοια.
Σήμερα βρισκόμαστε στο σημείο που η αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Pfizer ανακοίνωσε πως το εμβόλιο κατά του κορονοϊού έχει 90% αποτελεσματικότητα. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της εταιρείας, Αλμπέρ Μπουρλά, «το εμβόλιο για τον Covid-19, αν εγκριθεί, θα είναι ένα σημαντικό μέρος των παγκόσμιων, εθνικών και κρατικών προγραμμάτων πρόληψης, αλλά όχι το μόνο». Ωστόσο, η δυσκολία έγκειται στη μαζική παραγωγή του, με τις πρώτες δόσεις να εικάζεται πως θα φτάσουν στη χώρα μας το καλοκαίρι του 2021.
