Η καθηγήτρια Νέλε Ματς-Λυκ είναι διευθύντρια του Ινστιτούτου για το Διεθνές Δίκαιο Βάλτερ Σύκινγκ του Πανεπιστημίου του Κιέλου. Πρόκειται για ένα από τα διεθνώς κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα σε ό,τι αφορά το δίκαιο της θάλασσας. Η συζήτηση με την κ. Ματς-Λυκ περιστράφηκε γύρω από ζητήματα που αφορούν τη χάραξη των θαλάσσιων συνόρων στη Μεσόγειο.

Deutsche Welle: Κυρία Ματς-Λυκ, πόσο ξεκάθαρα ρυθμίζεται στο διεθνές δίκαιο η κατανομή των θαλάσσιων περιοχών σε σχέση με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) ανάμεσα σε γειτονικές χώρες;

Νέλε Ματς-Λυκ: Ορίζεται σαφώς ότι τα κράτη θα πρέπει να συμφωνήσουν για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Είναι λιγότερο σαφές πως θα έπρεπε να είναι αυτή η συμφωνία. Όταν τα κράτη συνάψουν μια σύμβαση είναι πολύ ελεύθερα να επιλέξουν τη μέθοδο που θα χρησιμοποιήσουν και το αποτέλεσμα στο οποίο θα καταλήξουν. Εάν υποβάλουν αυτή την υπόθεση σε ένα διεθνές δικαστήριο ή σε ένα διεθνές διαιτητικό δικαστήριο, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασίσει με γνώμονα την αρχή της ευθυδικίας (Equity). Είναι σαφές ότι κάθε φορά εξετάζεται η μεμονωμένη περίπτωση. Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας δεν έχει μια σταθερή μεθοδολογία που να ισχύει για όλες τις διαφορές που αφορούν θαλάσσια σύνορα, παρόλο που η νομολογία έχει αναπτύξει ορισμένα κριτήρια.

Τι ισχύει στην περίπτωση των νησιών;

Τσαβούσογλου: Δεν γίνεται το Καστελόριζο που βρίσκεται στα παράλια της Τουρκίας να έχει μια τόσο μεγάλη ΑΟΖ
Τσαβούσογλου: Δεν γίνεται το Καστελόριζο που βρίσκεται στα παράλια της Τουρκίας να έχει μια τόσο μεγάλη ΑΟΖ

Έχουν τα νησιά μια παρόμοια ΑΟΖ με την ηπειρωτική χώρα, δηλαδή 200 ναυτικά μίλια;

Ναι, εάν ένα νησί πληροί τις προϋποθέσεις για τον ορισμό ενός νησιού σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τη θάλασσα. Δηλαδή, εάν πρόκειται για μια φυσικά διαμορφωμένη περιοχή ξηράς που προεξέχει από το νερό ακόμα και με πλημμυρίδα, διαφέρει δε ευδιάκριτα από ένα γυμνό βράχο – π.χ. επειδή είναι κατοικήσιμο. Η διάκριση μεταξύ νησιών και βράχων μπορεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις να είναι δύσκολη. Τα «πραγματικά» νησιά μπορούν όπως η ηπειρωτική χώρα να διεκδικήσουν 200 ναυτικά μίλια ΑΟΖ και 200 ναυτικά μίλια υφαλοκρηπίδα. Οι βράχοι, από την άλλη πλευρά, μπορούν να διεκδικήσουν μόνο 12 ναυτικά μίλια χωρικά ύδατα, συμπεριλαμβανομένου του αντίστοιχου βυθού, αλλά χωρίς ΑΟΖ και χωρίς υφαλοκρηπίδα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η διάκριση είναι τόσο σημαντική. Σε περίπτωση που η ΑΟΖ ενός νησιού αλληλεπικαλύπτεται με τις ζώνες άλλων κρατών, θα πρέπει τα κράτη να συμφωνήσουν την οριοθέτηση των συνόρων.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε σε συνέντευξή του στη Süddeutsche Zeitung την περασμένη εβδομάδα πως είναι απαράδεκτο ένα «μικρό ελληνικό νησί», εννοεί το Καστελόριζο, το οποίο απέχει 500 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική Ελλάδα, να διεκδικεί έκταση 40.000 τετραγωνικών μιλίων. Έχει δίκιο;

Η γαλλική ΑΟΖ είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές ζώνες στον κόσμο. Η Γαλλία διεκδικεί στον Νότιο Ειρηνικό και τον Αρκτικό Ωκεανό πολλά μικρά νησιά και αντίστοιχες τεράστιες θαλάσσιες περιοχές γύρω από αυτά. Δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση, ένα μικρό νησί, το οποίο απέχει πάρα πολύ από την ηπειρωτική χώρα, να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες. Αυτό συνηθίζεται και εξαρτάται από το σε ποια νησιά τα κράτη διεκδικούν κυριαρχία. Πολύ πιο σημαντικό είναι το ζήτημα αν αυτή η διεκδίκηση επηρεάζει την ΑΟΖ άλλων χωρών. Όταν στην περίπτωση δύο όμορων κρατών, για παράδειγμα η Τουρκία και η Ελλάδα, το μικρό νησί του ενός βρίσκεται στα παράλια του άλλου, τότε θα πρέπει η οριοθέτηση των συνόρων να λαμβάνει υπόψη την αρχή της ευθυδικίας. Δικαστήρια διαιτησίας και διεθνή δικαστήρια δεν λαμβάνουν υπόψη τα μικρά νησιά κατά τη χάραξη των συνόρων, σε περίπτωση που αυτό θα προκαλούσε μια δυσαναλογία. Αυτή η πρακτική δεν αναιρεί όμως το γεγονός ότι επί της αρχής αυτά τα νησιά μπορούν ασφαλώς να διεκδικήσουν την οικονομική ζώνη που προβλέπει το θαλάσσιο δίκαιο. Όλα τα άλλα είναι ζητήματα που θα πρέπει να εξετασθούν για κάθε μεμονωμένη περίπτωση ξεχωριστά.

Η σύμβαση Άγκυρας-Τρίπολης

Η Τουρκία υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με την κυβέρνηση της Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών στην ανατολική Μεσόγειο. Η κυβέρνηση της Τρίπολης μεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ ως νόμιμη κυβέρνηση της χώρας, αλλά στη Λιβύη μαίνεται εμφύλιος πόλεμος και το κοινοβούλιο που έχει την έδρα του στο Τομπρούκ αρνήθηκε να επικυρώσει το Μνημόνιο. Ποια είναι η διεθνής νομική υπόσταση αυτού του MoU;

Αν το εξετάσουμε από τη σκοπιά των προθέσεων των συμβαλλόμενων πλευρών, τότε πρόκειται ασφαλώς για μια διεθνή συνθήκη. Ένδειξη είναι η πρόθεση να τεθεί το μνημόνιο σε ισχύ. Μόνο κάτι που παράγει δεσμευτικό έννομο αποτέλεσμα τίθεται συνήθως σε ισχύ. Ένα άλλο ενδεικτικό στοιχείο των προθέσεων είναι ότι μετά την επικύρωσή του το μνημόνιο θα κατατεθεί στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Κατά κανόνα, κατατίθενται μόνο συμβάσεις διεθνούς δικαίου. Εάν όμως αυτή η συνθήκη πράγματι μπορεί να επικυρωθεί ή επικυρωθεί καν από το κοινοβούλιο της Λιβύης, είναι ένα εσωτερικό συνταγματικό ζήτημα. Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει κατατεθεί η επικυρωμένη σύμβαση στον ΟΗΕ. Αυτό αποτελεί μια ένδειξη ότι η κυβέρνηση της Λιβύης θεωρεί ότι απαιτείται κοινοβουλευτική απόφαση. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι όμως ένα δευτερεύον ζήτημα. Ακόμα κι αν μια σύμβαση συνάφθηκε και έχει τεθεί σε ισχύ με έγκυρο τρόπο, δεν μπορεί να παράγει κανένα αποτέλεσμα σε βάρος τρίτων. Μια σύμβαση ανάμεσα στην Τουρκία και τη Λιβύη, η οποία αγνοεί εντελώς τις αξιώσεις της Ελλάδας σε θαλάσσιες ζώνες, δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα, τουλάχιστον, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα.

Πριν μερικές εβδομάδες, η Ελλάδα και η Ιταλία υπέγραψαν σύμβαση για την οριοθέτηση των αντίστοιχων ΑΟΖ χωρίς να ρωτήσουν άλλες γειτονικές χώρες. Θα έπρεπε να το είχαν κάνει;

Το αν θα πρέπει να είχαν ρωτήσει όμορες χώρες εξαρτάται από το αν έχουν αλληλεπικαλυπτόμενα σύνορα με αυτές. Επί της αρχής ισχύει: κατά την οριοθέτηση μιας περιοχής που διεκδικείται από δύο πλευρές, δεν χρειάζεται να συμπεριληφθούν άλλα κράτη. Όμως, ειδικά στη Μεσόγειο, όπου οι θαλάσσιοι χώροι είναι στενοί και οι περιοχές μερικές φορές αμφιλεγόμενες, θα πρέπει κάθε φορά να εξετάζεται προσεκτικά αν η οριοθέτηση επικαλύπτεται με αυτήν τρίτων χωρών. Πάντως, η διμερής οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων είναι κοινή πρακτική. Το πρόβλημα είναι αλλού. Αν, δηλαδή, αγνοούνται υπάρχουσες αξιώσεις άλλων χωρών όπως και de facto υπαρχόντων νησιών.

Μη νόμιμες οι τουρκικές γεωτρήσεις στην Κύπρο

Είναι νομικά καλυμμένες οι τουρκικές γεωτρήσεις στα ανοικτά της Κύπρου;

Όχι κατά τη γνώμη μου. Ακόμη και αν το στάτους της βόρειας Κύπρου είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενο, οι τουρκικές γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα δεν καλύπτονται νομικά.

Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας. Σημαίνει αυτό ότι δεν δεσμεύεται από αυτήν;

Η Τουρκία δεν δεσμεύεται νομικά από τη σύμβαση αυτή καθ’ αυτή, επειδή δεν έχει γίνει συμβαλλόμενο μέρος. Μόνο τα κράτη που επικυρώνουν ή προσχωρούν σε μια συνθήκη είναι νομικά υποχρεωμένα να την εφαρμόζουν. Επομένως, δεν έχει πρόσβαση στο Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας και ούτε στην Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Όρια της Υφαλοκρηπίδας. Αλλά πολλοί από τους κανονισμούς της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως οι θαλάσσιες ζώνες και η αρχή της ευθυδικίας κατά την οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας, έχουν στο μεταξύ εθιμική ισχύ. Δηλαδή, οι κανονισμοί ισχύουν ανεξάρτητα από τη σύμβαση και δεσμεύουν και μη συμβαλλόμενα μέρη, όπως η Τουρκία ή οι ΗΠΑ. Παρεμπιπτόντως, και αυτές οι χώρες αναγνωρίζουν ευρέως την ισχύ του εθιμικού δικαίου. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η Τουρκία, αν και μη συμβαλλόμενο μέρος, επικαλείται κανονισμούς της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ποιες δυνατότητες βλέπετε για να αποκλιμακώσουν η Άγκυρα, η Αθήνα και η Λευκωσία την ένταση που επικρατεί για την οριοθέτηση των ΑΟΖ και ενδεχομένως να λύσουν τις διαφορές;

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή ένα διεθνές δικαστήριο διαιτησίας θα μπορούσαν να αναλάβουν την υπόθεση. Προϋπόθεση είναι να συμφωνήσουν τα εμπλεκόμενα κράτη. Μέχρι να εκδοθεί μια απόφαση ή να συναφθεί μια διμερής συμφωνία, θα μπορούσαν τα κράτη να συμφωνήσουν σε μια προσωρινή λύση που θα προβλέπει την από κοινού οικονομική ανάπτυξη (Joint Development) των επίμαχων θαλάσσιων περιοχών. Από αυτή την προσωρινή λύση δεν θα προέκυπταν αξιώσεις και ούτε θα προκαταλάμβανε το αποτέλεσμα μιας μεταγενέστερης διευθέτησης. Τα κέρδη θα μοιράζονται ώσπου κάποτε, ίσως, συμφωνηθεί μια οριοθέτηση. Στην πράξη, ωστόσο, αυτή η κοινή διαχείριση μπορεί τελικά να γίνει η μόνιμη λύση.

The post DW: Ποιος δικαιούται τι στη Μεσόγειο; appeared first on kyvernisi.com.

Μιλώντας από το βήμα του 4ου περιφερειακού φόρουμ της Ένωσης για τη Μεσόγειο, που πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη, ο κ. Βαρβιτσιώτης ανέφερε πως «οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σε όλη τη Μεσόγειο είναι το περιβάλλον και ειδικότερα το θαλάσσιο που μας ενώνει, η προστασία το οποίου και θα πρέπει να αποτελεί έναν από τους βασικότερους στόχους μας».

Στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών, στην οποία συμπρόεδρευε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας και αντιπρόεδρος της Επιτροπής Φεντερίκα Μογκερίνι και ο υπουργός Εξωτερικών της Ιορδανίας, Αϊμάν Σαφάντι συζητήθηκαν οι κοινές προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα κράτη της Μεσογείου.

O κ. Βαρβιτσιώτης, μεταξύ άλλων, τόνισε πως η Ελλάδα υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες της Ένωσης για τη Μεσόγειο σε ό,τι αφορά την προστασία του παράκτιου περιβάλλοντος. Σύμφωνα με ενημέρωση από το γραφείο του, ο αναπληρωτής Εξωτερικών αναφέρθηκε στην έκθεση που παρουσίασε η Ένωση για τη Μεσόγειο, για το περιβάλλον και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο, οι οποίες οδηγούν σε δυσανάλογη αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων. Επίσης, όπως γίνεται γνωστό, τόνισε πως η Ελλάδα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει την κοινή περιβαλλοντική πρόκληση και σημείωσε πως η ελληνική κυβέρνηση θέτει ως άμεση προτεραιότητά της την προστασία του περιβάλλοντος, υιοθετώντας δέσμη πολιτικών για το κλίμα. Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται, αναφέρθηκε στη δέσμευση της κυβέρνησης για την πλήρη απαγόρευση πλαστικού μιας χρήσης έως το 2021 και την απολιγνιτοποίηση ως το 2028, «ώστε να πετύχουμε το στόχο χαμηλών εκπομπών του 2030». Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισήμανε την αναγκαιότητα ανάληψης κοινών δράσεων για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και αναφέρθηκε στην ελληνική πρωτοβουλία για ένα συντονισμένο σχέδιο.

Σχετικά με το μεταναστευτικό, σημείωσε πως «προερχόμενοι από μια χώρα που έχει πληγεί από τη μεταναστευτική κρίση και με δεδομένο ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες με το μεγαλύτερα ποσοστά αιτούντων ασύλου στην ΕΕ, πιστεύουμε ότι η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών για πολιτική σκοπιμότητα δεν θα πρέπει να γίνεται αποδεκτή, αλλά να καταδικάζεται. Οφείλουμε να συνεργαζόμαστε για τον περιορισμό των ροών, όπως οφείλουμε και να υιοθετήσουμε πολιτικές που να οδηγούν σε ασφαλέστερες χώρες και μικρότερες ροές».

«Η σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσα πρέπει να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για τη διαμόρφωση σχέσεων καλής γειτονίας, ειδικά στην περιοχή της Μεσογείου. Χρειάζεται ένα κοινό, δεσμευτικό, νομικό πλαίσιο για ένα ασφαλές περιβάλλον», τόνισε. «Να υιοθετήσουμε περαιτέρω μέτρα για τη θωράκιση του. Ειδικά στη λεκάνη της Μεσογείου που είναι μία κλειστή θάλασσα», συνέχισε.

Καταληκτικά σημείωσε, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση από το γραφείο του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, πως η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να συνδράμει και κάθε άλλο κράτος το οποίο θέλει να υιοθετήσει και να ακολουθήσει πολιτικές για το κλίμα και την προστασία της κοινής μας θάλασσας. Η ομοφωνία ισχυροποιεί τη θέση μας».

The post Βαρβιτσιώτης: Προτεραιότητα της Ελλάδας η προστασία του περιβάλλοντος appeared first on kyvernisi.com.

Ενδεικτικό είναι ότι κατέπλευσε και το ερευνητικό πλοίο Ορούτς Ρέις» «Oruc Reis» υπό της συνοδείας της φρεγάτας TCG ORUÇREİS των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Πρόκειται για το τέταρτο τουρκικό πλοίο που βρίσκεται στη Μεσόγειο, συνδράμοντας τα δύο γεωτρύπανά της Φατίχ και Γιαβούς και το ερευνητικό πλοίο Μπαρμπαρός στις δραστηριότητές της για υδρογονάνθρακες. Το γεωτρύπανο Γιαβούζ, το οποίο πραγματοποίησε παράνομες γεωτρήσεις έφυγε από την περιοχή για ανεφοδιασμό και αναμένεται να επιστρέψει, παρά τις πληροφορίες ότι αποσύρθηκε οριστικά. Επιπλέον, η πρόσφατη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος είπε προ ημερών ότι «με τη νέα κυβέρνηση θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για μια ειλικρινή συζήτηση των δύο πλευρών» μοιάζει τουλάχιστον ανειλικρινής όταν την ίδια στιγμή απειλεί την κυπριακή κυβέρνηση να «μοιραστεί τους φυσικούς πόρους της προτού είναι πολύ αργά».

Παράλληλα, ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι η μελέτη για την υλοποίηση του ηλεκτρικού αγωγού από την Τουρκία προς τα κατεχόμενα βρίσκεται στην τελική φάση της μετά από σαφείς οδηγίες που έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών. Αυτός είναι που ενημερώνεται σε τακτικά διαστήματα για την πρόοδο των τελικών μελετών, ώστε να συνδράμει στη λήψη των επενδυτικών αποφάσεων και την αποδέσμευση κονδυλίων, για να κατασκευαστεί το συντομότερο δυνατό ο ηλεκτρικός αγωγός, μήκους 90 χιλιομέτρων, από το Άκκιουγιου μέχρι την κατεχόμενη Κλεπίνη.

Η Αθήνα παρακολουθεί όλες τις εξελίξεις με τεράστια προσήλωση. Μόνο τυχαίο, άλλωστε, είναι και το μήνυμα για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας που έστειλε ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος κατά την ενημέρωση που έκανε στους βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής. «Ο κύριος στόχος του υπουργείου Αμυνας είναι η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Δεν συμφέρει σε κανέναν να σκεφτεί οποιαδήποτε επιβολή εναντίον κυριαρχικών μας συμφερόντων γιατί το κόστος που θα υποστεί θα είναι πάντα μεγαλύτερο από το όποιο όφελος σκοπεύει να προσπορίσει. Αυτή είναι η έννοια της αποτροπής. Ισχυρή αποτρεπτική ισχύς και εμπέδωση ασφαλείας στη χώρα και τους πολίτες. Υπάρχει ετοιμότητα και αξιόμαχο στις Ένοπλες Δυνάμεις», είπε ο υπουργός.

Η ελληνική κυβέρνηση παρακολούθησε με ιδιαίτερη ανησυχία και το χτύπημα στις εγκαταστάσεις της Aramco. Αν και μακρινή, ανέδειξε κάτι που μπορεί μελλοντικά να δημιουργήσει προβλήματα και δεν είναι άλλο από τις εξελίξεις της τεχνολογίας. Η Τουρκία είναι κάποια βήματα μπροστά. Ειδικά, τα τελευταία χρόνια που επεκτείνει τη δράση των τουρκικών drones στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πιο συγκεκριμένα, έχουν μπει τουλάχιστον δώδεκα Bayraktar TB2 στο πεδίο της μάχης της Λιβύης, ενώ χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο τα UAV που διαθέτει για την επιτήρηση του χώρου στο Αιγαίο, με τις περισσότερες πτήσεις να πραγματοποιούνται εντός του τουρκικού FIR. Η μεγάλη ανησυχία της Αθήνας, ωστόσο, εστιάζει στην εργώδη προσπάθεια των Τούρκων να προχωρήσουν στην ανάπτυξη μεγαλύτερων επιθετικών (Battle) UAV.

Το ζήτημα πάντως είναι ότι όσο η Άγκυρα μοιάζει αποφασισμένη να καταστήσει την Τουρκία μεγάλη δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο δεν αποφεύγει τις εξωτερικές προκλήσεις, αλλά αντίθετα τις προκαλεί.

The post Τουρκία: Συνεχίζονται οι προκλήσεις με τα γεωτρύπανα στη Μεσόγειο appeared first on kyvernisi.com.

Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ διατείνεται επίσης ότι το γεγονός πως η ΕΕ δεν αναφέρεται στους Τουρκοκύπριους στην απόφασή της, που δημοσιοποιήθηκε χθες βράδυ, «δείχνει πόσο προκατειλημμένη και μονομερής είναι η ΕΕ στο Κυπριακό».

Στο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών των 28 αποφασίστηκε να ανασταλούν «οι διαπραγματεύσεις για τη συνολική Συμφωνία Αεροπορικών Μεταφορών» και να ακυρωθούν «προς το παρόν» τόσο «το Συμβούλιο Σύνδεσης», όσο και οι «περαιτέρω συνεδριάσεις του διαλόγου υψηλού επιπέδου ΕΕ-Τουρκίας». Ακόμη, αποφασίστηκε «να μειωθεί η προενταξιακή βοήθεια προς την Τουρκία για το 2020», ενώ οι Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ απηύθυναν παράλληλα προτροπή προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να «επανεξετάσει» τις δανειακές χορηγήσεις της στην Τουρκία.

Η Λευκωσία, θεωρεί ότι τα μέτρα που αποφάσισαν χθες οι 28 υπουργοί εξωτερικών της ΕΕ κατά της Τουρκίας, είναι επαρκή στην παρούσα φάση, καθώς η πόρτα για επιβολή κυρώσεων (στοχευμένα μέτρα κατά προσώπων και εταιρειών) παραμένει ανοιχτή, σε περίπτωση που η Άγκυρα εντείνει τις προκλήσεις της στη Κυπριακή ΑΟΖ.

Όπως ανέφεραν στο protothema.gr, κυβερνητικές πηγές στη Λευκωσία, αν η Κύπρος δεν ήταν χώρα μέλος της ΕΕ, η Τουρκία δεν θα είχε καμία απολύτως επίπτωση και ενδεχομένως να μην υπήρχαν καν δηλώσεις καταδίκης της συμπεριφοράς της. Τα κυρίως οικονομικά και πολιτικά μέτρα που αποφασίστηκαν χθες στις Βρυξέλλες, κατά την Λευκωσία αποτελούν μήνυμα, παρά το ότι η Άγκυρα επιχείρησε μέχρι τη τελευταία στιγμή να δημιουργήσει ρήγματα στην ομοφωνία των 28, προσεγγίζοντας διάφορες χώρες.

Το τελικό κείμενο των συμπερασμάτων των 28 υπουργών εξωτερικών αναφέρει:

«Eνόψει των συνεχιζόμενων και νέων παράνομων δραστηριοτήτων γεωτρήσεων της Τουρκίας, το Συμβούλιο αποφασίζει να αναστείλει τις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία περί ολοκληρωμένων αερομεταφορών και συμφωνεί να μην διεξάγεται προς το παρόν το Συμβούλιο Σύνδεσης και άλλες συναντήσεις των διαλόγων υψηλού επιπέδου ΕΕ-Τουρκίας». Επίσης «το Συμβούλιο προσυπογράφει την πρόταση της Επιτροπής για μείωση της προενταξιακής βοήθειας προς την Τουρκία για το 2020 και καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να επανεξετάσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στην Τουρκία, ιδίως σε ό, τι αφορά τα δάνεια με κρατική στήριξη». Tο Συμβούλιο «εξακολουθεί να παρακολουθεί το θέμα στενά» και, «σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου, καλεί την Ύπατο Εκπρόσωπο και την Επιτροπή να συνεχίσουν τις εργασίες για επιλογές για στοχοθετημένα μέτρα ενόψει των συνεχιζόμενων ενεργειών γεωτρήσεωντης Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο», δηλώνοντας ότι «το Συμβούλιο θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και θα επανέλθει σε αυτό το θέμα όπως αρμόζει».

Οι 28 υπενθυμίζουν τα «συμπεράσματα του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2019 και τα προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και ιδίως τα συμπεράσματα της 20ής Ιουνίου 2019» και «εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σταματήσει παράνομες δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία συνέχισε τις εργασίες γεώτρησης δυτικά της Κύπρου και ξεκίνησε μια δεύτερη επιχείρηση γεώτρησης βορειοανατολικά της Κύπρου στα κυπριακά χωρικά ύδατα».

Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει «τις σοβαρές άμεσες αρνητικές επιπτώσεις που έχουν αυτές οι παράνομες ενέργειες σε ολόκληρο το φάσμα των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας. Το Συμβούλιο καλεί και πάλι την Τουρκία να απέχει από τέτοιες ενέργειες, να ενεργεί με πνεύμα καλής γειτονίας και να σέβεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο». Επιπρόσθετα «το Συμβούλιο, καλωσορίζοντας την πρόσκληση της κυβέρνησης της Κύπρου να διαπραγματευτεί με την Τουρκία, επισημαίνει ότι η οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας πρέπει να αντιμετωπιστεί με θετικό διάλογο και διαπραγμάτευση, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και σύμφωνα με την αρχή της καλής γειτονίας». «Η ΕΕ παραμένει πλήρως αφοσιωμένη στην υποστήριξη των προσπαθειών που έχουν αναληφθεί από τον ΟΗΕ για συνεργασία με τα μέρη, με σκοπό τη δημιουργία των συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για μια συνολική διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος». «Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι εξακολουθεί να είναι ζωτικής σημασίας η Τουρκία να δεσμεύεται και να συνεισφέρει σε μια τέτοια διευθέτηση, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών της πτυχών, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σύμφωνα με τις αρχές στις οποίες βασίζεται η ΕΕ και το κοινοτικό κεκτημένο».

Η πρώτη αντίδραση από τη Τουρκία, προήλθε από τον Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος είπε πως «αυτοί που βρίσκουν δίκιο στην απέναντι πλευρά για τα θέματα της ανατολική Μεσογείου, της Κύπρου και του Αιγαίου έχουν ξεγελαστεί». Μιλώντας σε υποστηρικτές του στο αεροδρόμιο Ατατούρκ ανέφερε πως «σε αυτούς που δε βλέπουν ότι το μέλλον μας θα το σχηματίσει η περίοδος από την οποία περάσαμε δεν έχουμε να πούμε τίποτα».
«Πήραμε τους S400; Τους πήραμε. Έφτασαν 8 αεροσκάφη και θα φτάσουν και τα άλλα. Τι είπαν; Δεν μπορούν να τους πάρουν, δεν μπορούν να το κάνουν. Τι έγινε; Τους πήραμε; Και αυτή τη στιγμή άρχισε η συναρμολόγηση; Το χρονοδιάγραμμα τηρείται; Μέχρι τον Απρίλιο του 2020 θα έχουν εγκατασταθεί εντελώς», ανέφερε ο Ταγίπ Ερντογάν λέγοντας ότι δεν είναι ένα επιθετικό όπλο αλλά αμυντικό. «Οι S400» κατέληξε «είναι το πιο ισχυρό αμυντικό σύστημα απέναντι σε αυτούς που θέλουν να επιτεθούν στη χώρα μας».

Εννιά σημεία περιέχει η επιστολή που ο Τουρκοκύπριος ηγέτης απέστειλε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, που περιλαμβάνουν την δημιουργία κοινής επιτροπής υδρογονανθράκων, τις βασικές αρχές για τον τρόπο εργασίας και τις αρμοδιότητες, τον διαμοιρασμό των εσόδων, την κατάσταση των υφιστάμενων αδειοδοτήσεων και λεπτομέρειες σχετικά με τις προτεραιότητες χρήσης των εσόδων. Το περιεχόμενο της πρότασης αποκαλύπτει το τουρκοκυπριακό «πρακτορείο» ειδήσεων που επικαλείται «ασφαλείς πληροφορίες». Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, το πρώτο σημείο της επιστολής Ακιντζί ξεκαθαρίζει τις βασικές αρχές και πως «οι δύο κοινοί ιδιοκτήτες του νησιού, Τουρκοκύπριοι και Ελλυνοκύπριοι έχουν και ίσα δικαιώματα στις πηγές φυσικού αερίου και πρέπει και οι δύο κοινότητες να επωφεληθούν ταυτόχρονα και με τρόπο δίκαιο από αυτές τις πηγές».
Στην ελληνοκυπριακή πλευρά προτείνεται η λήψη αποφάσεων να είναι με συναίνεση, οι δύο κοινότητες να εκπροσωπούνται ισότιμα, να είναι μια επιτροπή υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και με τη συμμετοχή της ΕΕ ως παρατηρητή. Επιπλέον, όταν παρίσταται ανάγκη να μπορούν να κληθούν διεθνείς ανεξάρτητοι ειδικοί σε θέματα ενέργειες.

Στην πρόταση σημειώνεται ως βασική αρχή ότι η συμφωνία στο θέμα των υδρογονανθράκων δεν θα παραβιάζει τις υφιστάμενες θέσεις της τουρκοκυπριακής και της ελληνοκυπριακής πλευράς σχετικά με μια περιεκτική λύση στο Κυπριακό. Γίνονται επίσης κάποιες προτάσεις που αφορούν το τι θα γίνει από δω και πέρα σε σχέση με τις αδειοδοτημένες θαλάσσιες περιοχές που συμπίπτουν – όπως αναφέρεται – και τις δραστηριότητες έρευνας και εκμετάλλευσης. Προβλέπεται δε στην πρώτη συνάντηση των μελών της κοινής επιτροπής να συμφωνηθεί το ποσοστό για τον διαμοιρασμό των εσόδων από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Επιπλέον, η κοινή επιτροπή προτείνεται να έχει την αρμοδιότητα προγραμματισμού για το μέλλον, πώς θα φτάσουν τα αποθέματα στις διεθνείς αγορές και παρόμοια θέματα.

Ξεχωριστό σημείο αποτελεί και η πρόταση για δημιουργία ενός κοινού ταμείο από τα έσοδα των υδρογονανθράκων και στο μέλλον ένα σημαντικό μέρος αυτού του ταμείου να μπορεί να χρησιμοποιηθεί, στο πλαίσιο μιας περιεκτικής λύσης, για την λύση του περιουσιακού και έργα προς μια ισορροπημένη ανάπτυξη των δύο πλευρών.

Χθες, ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχαν μακρά τηλεφωνική επικοινωνία για τις τελευταίες εξελίξεις και σύμφωνα με τον Κύπριο Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, Πρόδρομο Προδρόμου, καταγράφεται απόλυτη ευθυγράμμιση στους στόχους. Σύμφωνα με ανάρτηση του κ. Προδρόμου στο twitter, σε τηλεφωνική επικοινωνία ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ενημέρωσε τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη για τις τελευταίες εξελίξεις, ενώ οι δύο άνδρες είχαν μακρά συνομιλία με ανταλλαγή απόψεων και σχεδιασμό των επόμενων κινήσεων. «Με απόλυτη ευθυγράμμιση στους στόχους, οι δυο κυβερνήσεις μας προχωρούν με στενό συντονισμό» κατέληξε ο Κύπριος Εκπρόσωπος.

Κατά την συνομιλία κλείδωσε και η ημερομηνία της επίσημης επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Λευκωσία στις 29 Ιουλίου. Ο πρωθυπουργός θα συνοδεύεται από τον υπουργό εξωτερικών Νίκο Δένδια.

Ο κ. Δένδιας εξέφρασε χθες την ικανοποίηση του για την «ομόφωνη τοποθέτηση» των υπουργών εξωτερικών της ΕΕ στο ζήτημα των τουρκικών γεωτρήσεων στην Κύπρο. Όπως είπε, τα μέτρα είναι «προς την κατεύθυνση της υπενθύμισης προς την Τουρκία του διεθνούς δικαίου, του περιβάλλοντος στο οποίο πρέπει να κινείται, αλλά και των συνεπειών που μπορεί να έχει μια συμπεριφορά που δεν είναι συμβατή με το διεθνές δίκαιο».

Ο κ. Δένδιας, στις Βρυξέλλες είχε συνάντηση με τον Κύπριο υπουργό εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη, με τον οποίο συζήτησαν όλο το πλέγμα των εξελίξεων.

Σήμερα ο Κύπριος Πρόεδρος Νικος Αναστασιάδης έχει συγκαλέσει το εθνικό συμβούλιο για να ενημερώσει τους πολιτικούς αρχηγούς τόσο για τις αποφάσεις της ΕΕ όσο και για την πρόταση Ακιντζί. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ομόφωνη θέση, έναντι της εισήγησης του Μ. Ακιντζί, η οποία θεωρείται ανεδαφική, αφού έχει ξεκαθαριστεί από το 2011 ότι τα θέματα των φυσικών πόρων θα τυγχάνουν χειρισμού από την ομόσπονδη κυβέρνηση μετά τη λύση του Κυπριακού. Η Λευκωσία αναμένεται να καλέσει τη τουρκοκυπριακή πλευρά και τ Τουρκία να συμβάλλουν στις προσπάθειες για επανέναρξη του διαλόγου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, για συνολική επίλυση του Κυπριακού, κάτι που θα λύσει αυτομάτως και τα θέματα του φυσικού αερίου.

Ο εκπρόσωπος του Μουσταφά Ακιντζί, Μπαρίς Μπουρτζιού χθες εξέφρασε τη προσδοκία, η ελληνοκυπριακή ηγεσία να αξιολογήσει με την απαιτούμενη ευαισθησία την νέα πρόταση του Τουρκοκύπριου ηγέτη.

Η εν λόγω πρόταση, πρόσθεσε, περιέχει την δημιουργία μιας κοινής επιτροπής, ιδέα την οποία είχε θέσει από παλιά ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ως διέξοδο. «Η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι από το 2011 για μια κοινή επιτροπή, ετοιμάστηκε κατά περιεκτικό τρόπο με πιο πολλές λεπτομέρειες, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που έχουν σημειωθεί από τότε μέχρι σήμερα». Κατά την ετοιμασία αυτής της πρότασης έγιναν διαβουλεύσεις, σημείωσε, είτε με την «κυβέρνηση» της «τδβκ», όπως αποκάλεσε το ψευδοκράτος, είτε με την Τουρκία.

Ο Μπαρίς Μπουρτζιού επανέλαβε την θέση του κ. Ακιντζί ότι η περιοχή της ανατολικής Μεσογείου πρέπει να μετατραπεί από ένα πεδίο έντασης και αντιπαράθεσης σε πεδίο συνεργασίας και έκανε αυτή την πρόταση με στόχο να υπάρξει έδαφος σύγκλισης, λαμβάνοντας υπόψιν και τις κλιμακούμενες εξελίξεις και τις συνθήκες στις οποίες βρισκόμαστε, και επιθυμεί – σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του – «να το συζητήσει στη συνάντηση που θα έχουν σύντομα».

The post Τουρκικό ΥΠΕΞ: Δεν πτοούμαστε, συνεχίζουμε τις δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο appeared first on kyvernisi.com.