Μετά την ευρωπαϊκή περιοδεία σε Παρίσι, Βερολίνο και Χάγη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στρέφει το βλέμμα του στην Αμερική και στις γειτονικές μας χώρες, με αφορμή την παρουσία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Ο πρωθυπουργός, που θα αναχωρήσει για τις ΗΠΑ στις 22 Σεπτεμβρίου και θα παραμείνει εκεί έως τις 27 του ίδιου μήνα, αναμένεται να συναντηθεί με μια σειρά από ηγέτες. Ηδη έχει «κλειδώσει» το τετ α τετ με τον Ταγίπ Ερντογάν για τις 24 ή 25 Σεπτεμβρίου, ενώ στο τελικό στάδιο είναι και οι διεργασίες για συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Πέρα, όμως, από αυτά τα δύο σημαντικά ραντεβού, στο τραπέζι βρίσκονται δύο ακόμα συναντήσεις. Αυτές με τον Πρόεδρο της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ και με τον Αλβανό πρωθυπουργό Εντι Ράμα.
Από την πρώτη μέρα που ο Κυρ. Μητσοτάκης πέρασε την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου υπηρετεί μια συγκεκριμένη στρατηγική, με απώτερο στόχο να ισχυροποιήσει περαιτέρω τη θέση της χώρας, όπως σημειώνει συνεργάτης του. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε να ενισχύσει τους ευρωπαϊκούς δεσμούς ξεκινώντας τις επαφές με τον Εμανουέλ Μακρόν, την Αγκελα Μέρκελ και τον Μαρκ Ρούτε. Στο ενδιάμεσο, όμως, ο Κυρ. Μητσοτάκης είχε επικοινωνία και με αξιωματούχους των Βρυξελλών. Συνάντησε τον εκτελεστικό διευθυντή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρένγκλινγκ στην Αθήνα, ενώ ήταν σε ανοιχτή γραμμή με τη νέα πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν. Εξάλλου, για πρώτη φορά η χώρα μας, μέσω του Ευρωπαίου επιτρόπου Μαργαρίτη Σχοινά, αναλαμβάνει αντιπροεδρία στην Κομισιόν, γεγονός που δείχνει την αποδοχή του πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες, όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη.
Πλέον η Αθήνα περνά στο επόμενο στάδιο και σχεδιάζει την πρώτη επαφή του Ελληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο στη Νέα Υόρκη. Οι δύο άνδρες έχουν συναντηθεί ακόμα μια φορά, όταν ο Κυρ. Μητσοτάκης ήταν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως ο Ερντογάν ήταν από τους πρώτους που τον συνεχάρησαν για την ανάληψη της πρωθυπουργίας. Αν και από το Μέγαρο Μαξίμου δεν ανοίγουν τα χαρτιά τους για την ατζέντα της συνάντησης, ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης. «Μόνο όταν συνομιλείς μπορείς να παρουσιάζεις με αυτοπεποίθηση, με σιγουριά, τις θέσεις της πατρίδας σου, ώστε να μπορείς να εκτονώνεις την ένταση και να βρίσκεις τελικά λύσεις, οι οποίες θα είναι αμοιβαία αποδεκτές», δήλωσε ο Κυρ. Μητσοτάκης για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παράλληλα, θα υπάρξει και συνάντηση του Ελληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη στην Αθήνα μέσα στην εβδομάδα, ενόψει της κοινής γραμμής που θα ακολουθήσουν στη Νέα Υόρκη, την ώρα που η Τουρκία συνεχίζει να προκαλεί και να ζητά συνδιαχείριση στα ενεργειακά κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ, πέρα από το προσφυγικό και τη συζήτηση για το Κυπριακό.
Με Τραμπ
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει και μια ενδεχόμενη συνάντηση με τον Ντ. Τραμπ. Ο πρωθυπουργός θα επιχειρήσει να αναδείξει τη γεωστρατηγική θέση αλλά και τον σταθερό ρόλο που έχει η χώρα μας στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, την ώρα που οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας βρίσκονται σε κρίση. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί πως και η Ουάσιγκτον δείχνει ενδιαφέρον για τη συνάντηση, αφού έχει ανοιχτά ζητήματα στην περιοχή που έχουν να κάνουν με την αμυντική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάικ Πομπέο, έρχεται στην Αθήνα στις 4 ή 5 Οκτωβρίου και θα έχει επαφές με τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, αλλά και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξη Τσίπρα. Στόχος των συναντήσεων αυτών είναι η αμυντική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας, με τους Αμερικανούς να επιθυμούν:
– Την ανανέωση της σύμβασης για χρήση της βάσης της Σούδας, η οποία ολοκληρώνεται στα τέλη Οκτωβρίου. Η ελληνική πλευρά -σε αυτή τη φάση τουλάχιστον- συζητά ετήσια ανανέωση, ενώ οι Αμερικανοί θέλουν περισσότερα χρόνια.
-Τη χρήση του αεροδρομίου της Λάρισας για αποστολές αμερικανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
-Τη χρήση του λιμένα Αλεξανδρούπολης, που αποτελεί πύλη προς τη
Μαύρη Θάλασσα.
Στις συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών βασικό θέμα θα είναι και η ασφάλεια. Αλλωστε, η Ελλάδα, ειδικά από το 1974 και μετά, έχει στρατηγικό δίαυλο με τις ΗΠΑ. Η ατζέντα θα περιλαμβάνει την Τουρκία, τα Βαλκάνια, τη διμερή συνεργασία για επενδύσεις, τα ενεργειακά κ.ά.
Με Ζάεφ και Ράμα
Στη Νέα Υόρκη, ο Κυρ. Μητσοτάκης αναμένεται να έχει συνάντηση με τον Ζ. Ζάεφ και τον Ε. Ράμα. Το τετ α τετ με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας θα είναι το πρώτο μεταξύ των δύο ανδρών και θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της συμφωνίας των Πρεσπών για την οποία η Ν.Δ. ήταν αντίθετη. «Θα είμαστε πάρα πολύ αυστηροί ως προς την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας που τη θεωρούμε κακή, αλλά τη βρήκαμε, την κληρονομήσαμε», ανέφερε από τη ΔΕΘ ο Κυρ. Μητσοτάκης θέτοντας το πλαίσιο των συζητήσεων. Αλλωστε, η πορεία της γειτονικής χώρας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση περνά μέσα από την αυστηρή εφαρμογή της συμφωνίας και η Αθήνα θα την παρακολουθεί στενά. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει το brand name της Μακεδονίας και των προϊόντων της, ενώ η άμβλυνση των αρνητικών συνεπειών από την αναγνώριση της μακεδονικής γλώσσας και ταυτότητας είναι μια ακόμη βασική στόχευση.
Οσον αφορά την επικείμενη συνάντηση με τον Αλβανό πρωθυπουργό, η ελληνική πλευρά εκτός των άλλων θα θέσει επί τάπητος το θέμα της ελληνικής μειονότητας. Τόσο για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και για την προστασία των περιουσιών. Πάντως, όσον αφορά την παρουσία του Ελληνα πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη, πέρα από τις συναντήσεις με ξένους ηγέτες, προγραμματίζει επαφές και με οικονομικούς κολοσσούς, με κεντρικό στόχο τις επενδύσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη κλειστεί συνάντηση με τον διευθύνοντα σύμβουλο της JP Morgan, Τζέιμς Ντέιμον.