Επίθεση στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης εξαπέλυσε ο πρώην ΥΠΟΙΚ και πανεπιστημιακός, Ευκλείδης Τσακαλώτος, συγκρίνοντας τη ΝΔ με τον Ντόναλντ Τραμπ, λόγω… συγκοιρίας.
Ο κ. Τσακαλώτος πιάστηκε από την, πρόσφορη ομολογουμένως, αφορμή που του δόθηκε από την επίσκεψη Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, όποιον και να βάλεις δίπλα στον επιχειρηματία Αμερικανό πρόεδρο, με τα πολλά ελλατώματα, που δεν σταματά να δίνει αφορμές σοβαρής, αλλά και πιο ανάλαφρης κριτικής, είναι εύκολο θύμα συγκρίσεων. ‘Η μάλλον στόχος μιας κριτικής χωρίς πολύ προσπάθεια.
Αιχμή της κριτικής εν προκειμένω, η δήλωση του κ. Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο ότι η ελληνική κυβέρνηση ακολουθεί τη «συνταγή» που έχει εφαρμόσει και η αμερικανική σε ό,τι αφορά τη μείωση των φόρων.
Μείωση φορολογίας επιχειρήσεων και ανάπτυξη
«Ήταν από πριν προφανές ότι η Ν.Δ. θαυμάζει και αντιγράφει τον Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα ο κ. Μητσοτάκης το λέει και δημόσια» σχολίασε ο κ. Τσακαλώτος. Όπως σημείωσε ο ίδιος «το επιχείρημα της δεξιάς παγκοσμίως είναι ότι η μείωση των φορολογικών συντελεστών στις επιχειρήσεις αυξάνει τα φορολογικά έσοδα μέσω της ανάπτυξης». Η Ν.Δ. το έβαλε και στον προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρώην υπουργός Οικονομικών.
Και συνεχίζει παραθέτοντας εταιρικά οικονομικά αποτελέσματα, και έγκριτες παραπομπές. Όπως είπε, σύμφωνα με την Gillian Tett, αρθρογράφο των Financial Times, που συνέκρινε τα στοιχεία του πρώτου 9μήνου του 2017 στις ΗΠΑ (πριν τις φορολογικές μειώσεις του προτύπου του κ. Μητσοτάκη) με το πρώτο 9μηνο του 2018 για τις 500 μεγαλύτερες επιχειρήσεις των ΗΠΑ συμφώνα με την S&P. «Τα προ φόρων έσοδα των επιχειρήσεων αυτών αυξήθηκαν κατά 13%. Τι έγινε με τα φορολογικά έσοδα; Από 265 δισ. το 2017 μειώθηκαν στα 223 δισ. το 2018. Μείωση 16%» αναφέρει ο κ. Τσακαλώτος.
Όλα καλά μέχρι εδώ. Ναι, ο Ντόναλντ Τραμπ, διάσημος για την ανακατανομή του πλούτου από τα φτωχά και μεσαία στρώματα στα ανώτερα, μείωσε τον φόρο των επιχειρήσεων. Πράγματι, τα φορολογικά έσοδα των ΗΠΑ κατρακύλησαν, και το χρέος της χώρας αυξήθηκε. Άρα, το βρήκαμε; Αυτό έφταιγε; Το ίδιο θα γίνει και στην Ελλάδα; Δεν είναι τόσο απλό.
Ένα σημαντικό μεθοδολογικό εργαλείο για την διερεύνηση της πορείας των φορολογικών εσόδων είναι η περίφημη καμπύλη Laffer.
Τι είναι η καμπύλη Laffer; 
Όπως εξηγούν σε απλά λόγια οι οικονομολόγοι, η καμπύλη Laffer βασίζεται στην λογική διαπίστωση ότι, όταν ο φορολογικός συντελεστής είναι μηδέν, το κράτος δεν εισπράττει καθόλου έσοδα. Και όταν είναι ίσος με 100% πάλι το κράτος δεν εισπράττει έσοδα. Αυτό συμβαίνει γιατί οι φορολογούμενοι δεν έχουν κανένα κίνητρο να δουλέψουν, από τη στιγμή που το κράτος θα τους πάρει όλα τα χρήματα μέσω της φορολογίας.
Πρόκειται, λοιπόν, για μια ένδειξη του ύψους του ιδανικού φορολογικού συντελεστή, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα έσοδα του κράτους από τη φορολογία.
Το μάθημα της καμπύλης του Laffer
Ωστόσο, το βασικό μάθημα που παίρνουμε από την καμπύλη Laffer είναι ότι το ύψος του ιδανικού συντελεστή το διαπιστώνουμε στη… νεκροψία. Δηλαδή, μετά το κόψιμο ή την αύξηση των φόρων και την εξέταση των συνεπειών του μέτρου στην πραγματική οικονομία.
Ένα δεύτερο και σημαντικό σημείο που θα μπορούσε να επισημανθεί είναι ότι το επιχείρημα του κ. Τσακαλώτου αλλά και της κυβέρνησης της ΝΔ ότι με την μείωση φόρων θα έρθει (ή δεν θα έρθει) η ανάπτυξη είναι τουλάχιστον απλοικό. Τα έσοδα που θα φτάσουν τελικά στα ταμεία του κράτους, εξαρτώνται -μεταξύ άλλων- από το αν η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε ύφεση, σε ποιο στάδιο του business cycle βρίσκεσαι, αν υπάρχει ζήτηση στην αγορά σου για τις επενδύσεις που υπόσχεσαι ότι θα έρθουν.
Τρίτον, εκτός και αν μιλάμε για ένα προιόν-επανάσταση, όπως, ας πούμε, διαθέτεις στην αγορά το πρώτο κινητό τηλέφωνο, οι επενδύσεις των επιχειρήσεων χρειάζονται χρόνο ή χρόνια για να αποτυπωθούν στην πραγματική οικονομία. Δείτε, για παράδειγμα, την επένδυση του Ελληνικού. Από την προκήρυξή της μέχρι τη στιγμή που θα μεταφραστεί σε πολλές και καλές δουλειές και σε φορολογικά έσοδα θα περάσουν πολλά, πολλά χρόνια.
Τελευταία επισήμανση, και η πιο προφανής, είναι πως τα χαρακτηριστικά της αμερικανικής οικονομίας δεν θα μπορούσαν να διαφέρουν περισσότερο από την ελληνική οικονομία, καθιστώντας την όποια σύγκριση, τουλάχιστον άστοχη. Συγκρίνεται η οικονομία του «ήλιος, θάλασσα και χωριάτικη» με την Silicon Valley ή η επιχειρηματική σκηνή της Αθήνας με την επιχειρηματική σκηνή της Ζάμπιας; Τα παραδείγματα είναι επιμελώς ακραία, και ταυτόχρονα, ίδιου βεληνεκούς με τη σύγκριση που έκανε ο τομεάρχης Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ.
Περισσότερες πολιτικές τοποθετήσεις
«Οι πολιτικές Τραμπ – Μητσοτάκη είναι ταξικές πολιτικές. Στερούν πολλά από τους πολλούς και δίνουνε στους λίγους. Οι πολιτικές Τραμπ – Μητσοτάκη αδιαφορούν για την υγεία, την παιδεία, το κοινωνικό κράτος. Αδιαφορούν όμως και για την ειρήνη, τα δικαιώματα, την ελευθερία. Οι πολιτικές Τραμπ – Μητσοτάκη ενδιαφέρονται μόνο για τους λίγους. Και για αυτό είναι επικίνδυνες για τους πολλούς» κατέληξε, παραβλέποντας έννοιες και συστήματα, για χάριν της ατάκας.