Ο πρώην υπουργός Παιδείας και ομότιμος καθηγητής της Ιστορίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Γαβρόγλου, μιλά αποκλειστικά στην KEDENEWS.GR για την πολιτική του υπουργείου Παιδείας στο πλαίσιο της πανδημίας και των μέτρων προστασίας, το νέο νομοσχέδιο και τις αλλαγές που προωθεί η υπουργός Νίκη Κεραμέως καθώς και για την ίδρυση πανεπιστημιακής αστυνομίας.
Της Μαύρας Σαραντοπούλου
–Αγαπητέ κύριε Γαβρόγλου, η κατάσταση της πανδημίας επέφερε νέες ανάγκες και στον τομέα της παιδείας. Πως αξιολογείτε την διαχείριση της κατάστασης από το υπουργείο Παιδείας;
Τα σχολεία ανοίξανε όπως κλείσανε τον περασμένο Μάρτιο. Ξανακλείσανε και ξανάνοιξαν χωρίς να έχουν παρθεί κάποια, έστω, μέτρα. Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, υπήρξαν συγκεκριμένα μέτρα που πάρθηκαν για την προστασία των μαθητών και των εκπαιδευτικών: μείωση αριθμού μαθητών ανά τάξη (σε εμάς αυξήθηκαν), πλαστικά διαχωριστικά, αναμορφωμένο πρόγραμμα με λιγότερες ώρες μαθημάτων, και, βέβαια, γενναία αύξηση της χρηματοδότησης (σε εμάς μειώθηκε). Εδώ το μόνο που έγινε, είναι να καμαρώνει η Υπουργός ότι όλα λειτούργησαν άψογα, κάτι που όλοι γνωρίζουμε ότι δεν έγινε. Η αποτελεσματικότητα της τηλεκπαίδευσης αφέθηκε στην επινοητικότητα των εκπαιδευτικών οι οποίοι συνέχισαν αυτήν την τόσο κουραστική αλλά και εκπαιδευτικά περίπλοκη διαδικασία χωρίς εφόδια.
Ταυτόχρονα και με αφορμή το σοκ, την κούραση και την αβεβαιότητα που έχουν οι πολίτες, η Κυβέρνηση ψηφίζει ρυθμίσεις οι οποίες είναι και προδήλως αντισυνταγματικές: εξίσωση των πτυχίων των Κολλεγίων με αυτά των δημόσιων Πανεπιστημίων, υποχρεωτική εγγραφή όσων έχουν πτυχία Κολλεγίων στα επιμελητήρια, πανεπιστημιακή αστυνομία υπό την εποπτεία του Υπουργείου ΠΡΟΠΟ, παρακολούθηση των διδασκόντων μέσα από τα control rooms, δραματική μείωση των εισακτέων μέσα από ένα σύστημα που δεν έχει διαμορφωθεί με ακαδημαϊκά κριτήρια.
-Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούσε από την πρώτη στιγμή την πρόσληψη πρόσθετου εκπαιδευτικού προσωπικού, έτσι ώστε να «σπάσουν» τα τμήματα, να αποφευχθεί ο συνωστισμός και να συνεχιστούν τα μαθήματα. Η κυβέρνηση ωστόσο δεν ακολούθησε αυτό τον δρόμο. Για ποιο λόγο εκτιμάτε;
Είναι ακόμη χειρότερο: δεν έκανε καν μία προσπάθεια να φανεί ότι έχει κάποια ευαισθησία ως προς τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες. Όλοι οι επιστήμονες σε όλα τα μέρη του κόσμου επιμένουν πως μέχρι να δούμε τις θετικές επιπτώσεις των εμβολίων, θα πρέπει να κρατάμε αποστάσεις, να φοράμε μάσκες και να ακολουθούμε κανόνες προσωπικής και δημόσιας καθαριότητας και να ενισχύουμε το προσωπικό των δομών υγείας. Το ρεζίλι με τις μάσκες το είδαμε. Οι πολίτες –από τα παιδιά στις τάξεις μέχρι τους εργαζόμενους που κινούνται με τα ΜΜΜ– και να θέλουν δεν μπορούν να κρατήσουν αποστάσεις. Προσωπικό καθαρισμού προσλήφθηκε κυριολεκτικά με το σταγονόμετρο. Το ίδιο και χειρότερα με το τις προσλήψεις προσωπικού υγείας. Ρωτάτε για ποιο λόγο τα κάνει αυτά; Πολλοί είναι οι λόγοι. Ανικανότητα, αναλγησία και εμμονή στην απαξίωση του δημοσίου. Ξέρετε, αν δεν πιστεύεις πως η ενίσχυση των δημόσιων φορέων όπως τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και οι δομές υγείας, αποτελεί τον μόνον τρόπο να αντιμετωπίσεις άμεσα ή μελλοντικά τις όποιες κοινωνικές κρίσεις, τότε όταν μία κρίση θα έχει χτυπήσει την πόρτα, δεν έχεις κανέναν τρόπο να προστατευτείς. Και το μόνο που κάνεις είναι να ενισχύσεις το επικοινωνιακό σου προφίλ και να βοηθήσεις με κρατικά χρήματα τις δομές που ανήκουν σε ιδιώτες. Και να δίνεις αλόγιστα χρήματα σε ΜΜΕ για να σε προβάλουν και να αποσιωπούν τον αντίπαλο. Είμαστε, λοιπόν, σε αυτήν την τραγική κατάσταση.
-Αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση: Φέτος το υπουργείο εισήγαγε πολλές αλλαγές, από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, μέχρι και την ισοτιμία των πτυχίων των κολλεγίων με του δημόσιου πανεπιστημίου. Ως πρώην υπουργός και κυρίως ως καθηγητής, τι έχετε να πείτε για αυτές τις αλλαγές;
Είναι σαφές ότι η ισοτιμία των πτυχίων των Κολλεγίων με αυτά του δημόσιου Πανεπιστημίου και η ρύθμιση για εγγραφή στα Επιμελητήρια με πτυχίο Κολλεγίου είναι αντισυνταγματικές ρυθμίσεις και θα ακυρωθούν από το ΣτΕ. Δεν το γνωρίζει αυτό η Υπουργός; Προφανώς και ναι. Αλλά επειδή οι διαδικασίες στο ΣτΕ είναι χρονοβόρες, η Υπουργός θέλει να δείξει σε όλους τους τόνους πως η πολιτική της κυβέρνησης είναι υπέρ του ιδιωτικού και όχι υπέρ του δημοσίου. Πώς αλλιώς εξηγείται και ο αποκλεισμός τουλάχιστον 20,000 νέων φοιτητών από τα Πανεπιστήμια με τον νέο τρόπο εισαγωγής; Που θα πάνε αυτά τα παιδιά; Στα ΙΕΚ ή στα Κολλέγια, προφανώς. Και, βέβαια, τα πανεπιστημιακά τμήματα που θα πληγούν περισσότερο από τα υπόλοιπα είναι εκεί στα οποία θέλουν να φοιτήσουν οι νέοι χωρίς να υπάρχουν σαφείς επαγγελματικές προοπτικές. Γνωρίζουμε από μελέτες μας ότι τα τελευταία χρόνια ένα μέρος της νεολαίας δεν στρέφεται μόνον σε Τμήματα με πολύ καλά προσδιορισμένη επαγγελματική προοπτική, αλλά αυξάνει και το ποσοστό όσων θέλουν να σπουδάσουν κάτι που τους ενδιαφέρει και μετά να σκεφτούν τι θα κάνουν ως προς τα επαγγελματικά τους. Τα αδιέξοδα που βιώνουν οι νέες και οι νέοι ενός πολιτικού και οικονομικού συστήματος που ολοένα τους προσφέρει λιγότερα και το οποίο δεν έχει να κάνει τίποτα για να ικανοποιήσει τα ιδανικά τους, οδηγεί όλο και περισσότερους νέους σε γνωστικές περιοχές μέσα από τις οποίες ελπίζουν να βρουν απαντήσεις στα προβλήματα που αντικρύζουν. Αυτές τις δυνατότητες θέλει να περιορίσει η Κυβέρνηση.
Και κάτι ιδιαίτερα σοβαρό: οι βάσεις εισαγωγής στην Ελλάδα καθορίζονται εν πολλοίς από την γεωγραφία και όχι από την ποιότητα των Τμημάτων. Άρα τα Ιδρύματα που θα πληγούν περισσότερο θα είναι τα ακριτικά: Ιόνιο, Δυτική Μακεδονία, Θράκη, Αιγαίο. Θα πληγούν, δηλαδή, τα ΑΕΙ ή ίδρυση και λειτουργία των οποίων εξυπηρετεί και εθνικούς σκοπούς.
-Αστυνομία στα πανεπιστήμια. Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα που έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων τόσο στην ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά και γενικότερα στην κοινωνία. Ανάγκη ή ευκαιρία για περαιτέρω καταστολή;
Αναρωτήθηκαν οι καλοπροαίρετοι πολίτες γιατί δεν υπάρχει πουθενά στην Ευρώπη το καθεστώς που θέλει να καθιερώσει η Κυβέρνηση στην Ελλάδα; Ο λόγος είναι ότι σε όλα τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια υπάρχουν επαρκείς δομές φύλαξης που ανήκουν στα Πανεπιστήμια όπως και ένα σύνολο άλλων μέτρων για να εξασφαλιστεί η ειρήνη στους πανεπιστημιακούς χώρους. Εδώ σε εμάς η αστυνομική παρουσία προβάλλεται ως η λύση για κάθε πρόβλημα. Είμαστε η χώρα με τους περισσότερους αστυνομικούς ανά 100,000 κατοίκους σε όλην την Ευρώπη. Έχετε δει εσείς κάποια βελτίωση στα προβλήματα για τα οποία υποτίθεται ότι προσλαμβάνονται τόσοι πολλοί αστυνομικοί;
-Ποια η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τον τομέα της παιδείας στη χώρα μας;
Θα μπορούσα να συνεχίζω για πολλή ώρα! Όσο είμασταν στην κυβέρνηση προχωρήσαμε σε εμβληματικές μεταρρυθμίσεις όπως η υποχρεωτική δίχρονη προσχολική εκπαίδευση και η νέα δομή των Πανεπιστημίων με τις συνέργειες των ΤΕΙ, τα Πανεπιστημιακά Ερευνητικά Κέντρα. Αλλάξαμε τη δομή της Γ Λυκείου όπου διδάσκονται λίγα μαθήματα σε πολλές ώρες και αναβαθμίσαμε τις διαδικασίες απόκτησης του απολυτηρίου.
Ως προς τη συγκυρία τώρα με τον νέο νόμο για τα Πανεπιστήμια, η δική μας κυβέρνηση θα προχωρήσει στις εξής ρυθμίσεις τις οποίες έχουμε κοστολογήσει;
- Κατάργηση των διατάξεων για την πανεπιστημιακή αστυνομία, ενίσχυση των δομών φύλαξης που ήδη υπάρχουν στα Πανεπιστήμια.
- Κατάργηση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής, επαναφορά του δικού μας συστήματος Λυκείου με αναβαθμισμένο το απολυτήριο του Λυκείου.
- Προκήρυξη κάθε χρόνο των θέσεων καθηγητών Πανεπιστημίων που συνταξιοδοτούνται
- Σε μία τριετία επιπλέον δημιουργία και διορισμός 2000 θέσεων καθηγητών Πανεπιστημίου.
- Σε 4 χρόνια χρηματοδότηση των ΑΕΙ να φτάσει τον μέσο όρο της ΕΕ
- Λειτουργία των Διετών Προγραμμάτων Σπουδών στα Πανεπιστήμια για αποφοίτους των ΕΠΑΛ.
- Δημιουργία δομών μελέτης και ενίσχυσης των φοιτητών που έχουν υπερβεί τον χρόνο αποφοίτησης
- Τα Πειθαρχικά Συμβούλια να ρυθμίζονται με τους εσωτερικούς κανονισμούς λειτουργίας των Πανεπιστημίων.